Thread View: bit.lang.neder-l
1 messages
1 total messages
Started by BJP Salemans
Wed, 12 Nov 1997 00:00
Neder-L, no. 9711.a
Author: BJP Salemans
Date: Wed, 12 Nov 1997 00:00
Date: Wed, 12 Nov 1997 00:00
1553 lines
82001 bytes
82001 bytes
*********************
*-Zesde-jaargang----------- Neder-L, no. 9711.a -----------ISSN-0929-6514-*
| |
| ************************************************************ |
| * Neder-L, elektronisch tijdschrift voor de neerlandistiek * |
| ************************************************************ |
| |
| Onderwerpen in dit bulletin: |
| ============================ |
| (1) Rub: 9711.01: Evenementen-agenda, met: |
| - Tentoonstelling Ch. Jongejans, nov. - dec. (A'dam) |
| - Lezing prof. H. van Vliet over Louis Couperus en |
| L.J. Veen, 11 nov. (id.) |
| - Lezing drs. C. Keysper over Multatuli en zijn |
| uitgevers, 18 nov. (id.) |
| - Tentoonstelling Nieuws voor iedereen 1895-1900-1905,|
| 14 nov. - 4 jan. (id.) |
| - Tentoonstelling Guillaume Wieland of Willem Vrelant,|
| 5 dec. - 8 jan. (Brussel) |
| - Tentoonstelling Gaan waar de woorden gaan, vanaf |
| 28 november 1997 (Den Haag) |
| - Optreden Arnon Grunberg, 30 nov. (id.) |
| - Tweegesprek H. Haasse en K. Abdolah, 7 dec. (id.) |
| - Van Stockum veiling, 19-21 nov. (id.) |
| - Antiquarenbeurs 1997, 21-23 nov. (Haarlem) |
| - Boeken- & prentenveiling Bubb Kuyper, 2-4 dec. (id.)|
| - Boekenveiling Burgersdijk en Niermans, 25-26 nov. |
| (Leiden) |
| - Tentoonstelling over Boutens-collectie, 21 nov. - |
| 17 jan. (Middelburg) |
| - Opvoering Huygens' Trijntje Cornelis, 17 okt. - |
| 10 jan. (diverse locaties in Nederland) |
| (2) Vac: 9711.02: Vacature voor 2 OiO's bij project Uitspraak Standaard-|
| Nederlands aan KU Nijmegen |
| (3) Sym: 9711.03: AN'eLA Juniorendag op 12 december te Utrecht |
| (4) Lit: 9711.04: Herziene uitgave Algemene Nederlandse Spraakkunst |
| ('ANS') verschenen |
| (5) Sym: 9711.05: P.C. Hooftsymposium 'Wonen en werken op het Muider- |
| slot' op 20 november 1997 op het Muiderslot, t.g.v. |
| de 350e sterfdag van P.C. Hooft |
| (6) Med: 9711.06: Wijzigingen Neerlandistiek Universiteit van Amsterdam |
| (7) Sym: 9711.07: LOT Winterschool, Leiden, 17 - 28 jan. 1998 |
| (8) Lit: 9711.08: Lesbrief Multatuli verschenen |
| (9) Web: 9709.09: Writers Block magazine in winterjas: |
| http://www.writersblock.net |
|(10) Sym: 9711.10: Studiedag editiewetenschap te Antwerpen op 3 dec. 1997|
|(11) Sym: 9711.11: Symposium KUB 'Een gat in de grens' op 21 januari 1997|
|(12) Web: 9711.12: Beschikbaar via server UB Amsterdam: De Nederlandsche |
| Leeuw, Uvalink en Neerlandistiek op het Internet |
|(13) Sym: 9711.13: Congres Variatie in (sub)standaardtaal, Leuven, |
| 12 - 13 december 1997 |
|(14) Rec: 9711.14: Boekbespreking A. Sneller, Met man en macht, 1996 |
|(15) Col: 9711.15: Column Willem Kuiper, no. 35: 'Opsporing verzocht' |
|(16) Lit: 9711.16: Pas verschenen: De P..C. Boutens-collectie van de |
| Zeeuwse Bibliotheek te Middelburg |
|(17) Informatie over Neder-L |
| |
*-------------------------- --------------------------*
*********************
(1)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
# Date: Mon, 25 Okt 1997 12:15:20 +0200
# From: P.J. Verkruijsse <piet.verkruijsse@let.UVA.NL>
# Subject: Rub: 9711.01: Evenementen-agenda
==================
Evenementen-agenda
==================
----------------------------------------------------------------
AMSTERDAM, Universiteitsbibliotheek, Singel 425
----------------------------------------------------------------
Tentoonstelling CHARLES JONGEJANS EN ZIJN WERK, november-december 1997,
ma.-vr. 11-16 uur.
# Samengesteld door Jan Botermans met studenten grafische vormgeving en
Kees Gnirrep.
----------------------------------------------------------------
AMSTERDAM, Universiteitsbibliotheek, Singel 425
----------------------------------------------------------------
Lezing prof. dr. H.T.M. van Vliet: 'Louis Couperus en L.J. Veen.
Onthullingen uit een uitgeversarchief', 11 november 1997, 12.15 uur.
# In de serie lunchlezingen van de Tiele-Stichting over Auteurs en hun
uitgevers.
----------------------------------------------------------------
AMSTERDAM, Universiteitsbibliotheek, Singel 425
----------------------------------------------------------------
Lezing mw. drs. C.E. Keysper: 'De invloed van uitgevers op het werk van
Multatuli', 18 november 1997, 12.15 uur.
# In de serie lunchlezingen van de Tiele-Stichting over Auteurs en hun
uitgevers.
----------------------------------------------------------------
AMSTERDAM, Vlaams Cultureel Centrum De Brakke Grond, Nes 45, 020-
6229014, fax 020-6253279
----------------------------------------------------------------
Presentatie door Dagbladmuseum Antwerpen, i.s.m. Nederlands Persmuseum
Amsterdam: NIEUWS VOOR IEDEREEN 1895-1900-1905, 14 november 1997 t/m 4
januari 1998, di.-za. 10-20.30 uur, zo. 13-17 uur. Toegang gratis.
# Presentatie van authentieke documenten uit kranten en tijdschriften
van rond de eeuwwisseling uit de Belgische, Nederlandse en
internationale pers.
Opening op vrijdag 14 november, 17 uur, door prof. dr. Joan Hemels,
Communicatiewetenschap Universiteit van Amsterdam.
Elke laatste zondag van de maand (30 nov. en 28 dec.) om 15 uur
rondleiding: prijs f.7,50; reserveren 020-6229014.
----------------------------------------------------------------
BRUSSEL, Koninklijke Bibliotheek van Belgie, Kunstberg. Inlichtingen:
02/5195354 en 5195371.
----------------------------------------------------------------
Tentoonstelling in de Nassaukapel: GUILLAUME WIELAND OF WILLEM VRELANT,
MINIATURIST AAN HET BOURGONDISCHE HOF, 5 december 1997 - 18 januari
1998, dagelijks 10-16.50 uur (gesloten 25, 26 december, 1 januari).
# De mooiste werken van een verluchter van handschriften die lange tijd
voor de Bourgondische hertogen heeft gewerkt.
----------------------------------------------------------------
DEN HAAG, Letterkundig Museum / Kinderboekenmuseum, Prinses Irenepad
10, 2595 BG 's-Gravenhage, 070-3471114; open: di.-vr. 10-17 uur;
weekend en feestdagen 12-17 uur (eerste kerst-, paas- en pinksterdag
gesloten).
----------------------------------------------------------------
Tentoonstelling GAAN WAAR DE WOORDEN GAAN, vanaf 28 november 1997.
# Nieuwe tentoonstelling over de Nederlandse literatuur. In
verschillende ruimtes met een geheel eigen sfeer komen de schrijvers,
stromingen en thema's van onze letterkunde aan bod. Dit alles aan de
hand van manuscripten, zeldzame eerste drukken, tijdschriften en
foto's. Maar de tijdgeest krijgt ook gestalte door schilderijen,
beeldhouwwerken, curiosa, film- en muziekfragmenten. Literatuur staat
immers niet op zich. Zij is een vitaal onderdeel van onze cultuur en
maatschappij in beweging.
----------------------------------------------------------------
DEN HAAG, Letterkundig Museum / Kinderboekenmuseum, Prinses Irenepad
10, 2595 BG 's-Gravenhage, 070-3471114; open: di.-vr. 10-17 uur;
weekend en feestdagen 12-17 uur (eerste kerst-, paas- en pinksterdag
gesloten).
----------------------------------------------------------------
Optreden van ARNON GRUNBERG, 30 november 1997, 14 uur. Toegangsprijs
f.12,- (Vrienden LM f.8,-).
# Optreden van Arnon Grunberg, schrijver van de succesvolle boeken
'Blauwe maandagen' en 'Figuranten'.
----------------------------------------------------------------
DEN HAAG, Letterkundig Museum / Kinderboekenmuseum, Prinses Irenepad
10, 2595 BG 's-Gravenhage, 070-3471114; open: di.-vr. 10-17 uur;
weekend en feestdagen 12-17 uur (eerste kerst-, paas- en pinksterdag
gesloten).
----------------------------------------------------------------
Tweegesprek HELLA HAASSE EN KADER ABDOLAH, 7 december 1997, 14 uur.
Toegangsprijs f.12,- (Vrienden LM f.8,-).
# Tweegesprek, o.l.v. Daan Cartens, tussen Hella S. Haasse en Kader
Abdolah over het verloren vader-/moederland.
----------------------------------------------------------------
DEN HAAG, Van Stockum's Veilingen b.v., Prinsegracht 15, 070-3649840,
fax 070-3643340.
----------------------------------------------------------------
VEILING van boeken en handschriften, 19-21 november.
# Op 19 november om 10 en om 14 uur wordt de bibliotheek van wijlen Mr.
H. Herfst uit Arnhem geveild (780 nommers, o.a. clandestiende
drukken, embleemboeken, prijsbanden, topografie en reizen).
Op 20 november om 10 en 14 uur en op 21 november om 10 uur worden de
nommers 781-1695 geveild.
Kijkdagen: 14-16 november, 10-16 uur. Catalogus f.17,50.
----------------------------------------------------------------
HAARLEM, Beynes Hal, Stationsplein, 023-5324883.
----------------------------------------------------------------
ANTIQUARENBEURS '97, 21 november 1997, 14-21 uur; 22 november 1997,
11-18 uur; 23 november 1997, 11-17 uur.
# Voor de zestiende maal wordt de Nederlandse Antiquarenbeurs in
Haarlem gehouden, waaraan 72 antiquaren uit het gehele land
deelnemen. Toegangsprijs f.5,-; passepartout f.7,-.
Lezingen: 22 november, 15 uur: drs. R.J. van Rossenberg over 'Veertig
jaar in de Ban van de Ring'; 23 november, 15 uur: Arie van den Berg
over 'Beeldverhaal; Nederlandse centsprenten 1650-1850'.
----------------------------------------------------------------
HAARLEM, Bubb Kuyper, Jansweg 39, 023-5323986, fax 023-5323893.
----------------------------------------------------------------
BOEKEN- EN PRENTENVEILING, 2 december 1997, 19 uur; 3 december 1997, 11
en 19 uur; 4 december 1997, 11 en 19 uur.
# Veiling van niet minder dan 3684 nommers, verdeeld over een
driedelige catalogus (prijs: f.30,-). Op 2 december worden de in een
apart catalogusdeel uitvoerig beschreven nrs. 1-245 geveild
betreffende Gerard Reve: 'De complete afzonderlijk gepubliceerde
werken in handelsedities en bibliofiele uitgaven uit de collectie
Joop Schafthuizen'.
Vervolgens komen o.a. onder de hamer de bibliotheek van S.L. Hartz
(3e gedeelte) en van de neerlandicus Bernt Luger, moderne grafische
kunst van Jeanne Bieruma Oosting en de collectie van J.C. Reinders
Folmer en Paul A. Tibbe. Een grote verzameling 'holy pictures' (nrs.
3685-4108) is beschreven in een aparte catalogus.
Kijkdagen: 28-30 november en 1 december, 10-16 uur.
----------------------------------------------------------------
LEIDEN, Burgersdijk en Niermans, Templum Salomonis, Nieuwsteeg 1,
071-5121067 / 5126381, fax 071-5130461, e-mail:
burgersdijk@b-n.nl.
----------------------------------------------------------------
BOEKENVEILING: Various libraries & collections, incl. the library of
dr. ir. H.A. van Oerle, 25 november 1997, 14 en 19 uur, 26 november 14
en 19 uur.
# Auctie van 1887 nommers boeken, handschriften, prenten, tekeningen en
prentbriefkaarten. Onderwerpen o.a.: klassieke oudheid, Nederlandse
topografie, Maleisie, Nederlandse taal en literatuur, kinderboeken.
Catalogus f.17,50.
Kijkdagen: 21-22 en 24 november, 10-17 uur; 23 november, 12-17 uur.
----------------------------------------------------------------
MIDDELBURG, Zeeuwse Bibliotheek, Kousteensedijk 7, 0118-654254.
----------------------------------------------------------------
Tenstoonstelling 'Daar is niet een die eenzaam gaat als ik ...; uit de
nalatenschap van P.C. Boutens (Middelburg 1870 - Den Haag 1943)', 22
november 1997 - 10 januari 1998.
# Naar aanleiding van het verschijnen van de catalogus over de Boutens-
collectie (zie artikel 9711.16) wordt in de Zeeuwse Bibliotheek een
tentoonstelling van deze collectie gehouden.
----------------------------------------------------------------
NEDERLAND, diverse locaties
----------------------------------------------------------------
Opvoering van Constantijn Huygens: TRIJNTJE CORNELIS, 17 oktober 1997
t/m 10 januari 1998.
# Het Toneel Speelt verzorgt in een groot aantal plaatsen opvoeringen
van Huygens' klucht 'Trijntje Cornelis' in een moderne bewerking van
Paul Verhuyck en onder regie van Hans Croiset. Nadere informatie over
opvoeringsdata en -plaatsen bij Het Toneel Speelt, Marnixstraat 427,
1017 PK Amsterdam, 020-5237767, fax 020-5237792.
Bij uitgeverij Prometheus/Bert Bakker verscheen in de reeks
Klassieken van de Nederlandse Letterkunde een nieuwe editie van
'Trijntje Cornelis' van Huygens-kenner Harry Hermkens waarin ook de
bewerking van Verhuyck is opgenomen (144 blz.; f.29,90; isbn 90 351
1919 3).
Een speciaal programma rondom deze opvoering van de klucht van
Huygens, gepresenteerd door Michael Zeeman, wordt op een aantal data
aangeboden; nadere informatie hierover via advertenties in De
Volkskrant. Een tekst- en programmaboekje met een essay van Zeeman is
verkrijgbaar in de theaters voor f.15,- of door storting van f.18,50
op bankrekening 49.47.75.165 (giro van ABN AMRO 2391) van Het Toneel
Speelt o.v.v. 'Trijntje Cornelis'.
(2)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
# Date: Mon, 3 Nov 1997 14:58:31 +0100 (MET)
# From: Hans Van de Velde <h.vandevelde@let.kun.nl>
# Subject: Vac: 9711.02: Vacature voor 2 OiO's bij project 'Uitspraak
# Standaard-Nederlands' aan KU Nijmegen
==============================
Twee OiO-vacatures KU Nijmegen
==============================
Bij de vakgroep Algemene Taalwetenschap en Dialectologie van de
Katholieke Universiteit Nijmegen kunnen, ten behoeve van het onder
nummer 205-41.069, door het Vlaams Nederlands Comite gesubsidieerde
project, getiteld "De uitspraak van het Standaard-Nederlands. Variatie
en varianten in Nederland en Vlaanderen", worden geplaatst
2 onderzoekers in opleiding (oio's) (m/v)
Het onderzoek beoogt een brede registratie en gedetailleerde
inventarisatie van de hedendaagse variatiepatronen in de
standaarduitspraak. Naast deze descriptieve doelstelling is er een
normatief-evaluatieve doelstelling die zich richt op de oordelen van
standaardtaalsprekers over varianten in het hedendaagse
Standaard-Nederlands. Het onderzoek wordt parallel uitgevoerd
in Nederland en Vlaanderen. Voor het Nederlandse luik van het onderzoek
worden twee uitvoerders gezocht. Zij zullen verantwoordelijk zijn voor
de verzameling van een corpus spraak (bij leerkrachten Nederlands en
bij radio-omroepen), voor de beschrijving van de uitspraak (met behulp
van auditieve en akoestische analyses) en voor de uitvoering van
evaluatie-onderzoek.
Vereisten:
Van beide uitvoerders wordt verwacht dat ze
- belangstelling voor taalvariatie en de standaardtaalproblematiek
hebben
- contactvaardig zijn en in een team kunnen werken
- succesvol hun doctoraalstudie hebben afgerond (of dat binnenkort
zullen doen) in een studierichting of specialisatie van fonetische of
taalkundige aard.
Inlichtingen:
dr. H. Van de Velde
e-mail: h.vandevelde@let.kun.nl
tel: 024-3612056 of 00-32-2-6503659
Schriftelijke sollicitaties vergezeld van een curriculum vitae en onder
vermelding van 'vacature VNC' in de linkerbovenhoek van de envelop,
kunnen tot 15-11-1997 worden gericht aan:
Vakgroep Algemene Taalwetenschap en Dialectologie
E. 8.02
Katholieke Universiteit Nijmegen
Postbus 9103
6500 HD Nijmegen
(3)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
# Date: Mon, 27 Oct 1997 10:26:36 +0100 (MET)
# From: Marie-Jose Palmen <M.Palmen@let.kun.NL>
# Subject: Sym: 9711.03: AN'eLA Juniorendag op 12 december te Utrecht
============================================
AN'eLA Juniorendag op 12 december te Utrecht
============================================
Op vrijdag 12 december 1997 vindt aan de Universiteit Utrecht,
georganiseerd door het UiL OTS, de 8e AN'eLA Juniorendag plaats. De
AN'eLA is de Nederlandse Vereniging voor Toegepaste Taalwetenschap.
Junior-taalwetenschappers kunnen op deze dag een lezing of
posterpresentatie geven over hun scriptie- of promotie-onderzoek.
De dag opent met een plenaire lezing door een senior-onderzoeker. Dit
jaar is dat prof.dr. Wolfgang Herrlitz. Zijn lezing is getiteld
'Onderzoeksvragen vanuit de samenleving: de taken van expertisecentra
in de taalkunde'. Daarna volgen parallelle sessies van voordrachten
door junioren.
Als toehoorder zijn alle belangstellenden welkom, junioren zowel als
senioren. Op deze dag wordt ook de AN'eLA-scriptie prijs uitgereikt
voor de beste scriptie op het gebied van de toegepaste taalwetenschap
en er is een informatiemarkt voor studenten en belangstellenden over
onderzoek en onderwijs in de toegepaste taalwetenschap aan de diverse
universiteiten. De dag wordt besloten met een borrel.
Aanmelden zo spoedig mogelijk, in ieder geval voor 28/11/1997, via het
inschrijfformulier dat aangevraagd kan worden bij Marie-Jose Palmen
(M.Palmen@let.kun.nl, tel. 024-361 58 47) of via
http://wwwots.let.ruu.nl/UiL-OTS/Conferences/anela.htm
waar ook verdere informatie, inclusief het volledige programma en
praktische informatie, te vinden is.
Informatie is ook te krijgen bij de organisatiecommissie:
Bregje.Holleman@let.ruu.nl (030 2536068) of bij het secretariaat van
het UiL OTS: uil-ots@let.ruu.nl, Margriet Paalvast (030 2536006).
---------
Programma
---------
9.30-10.00: inschrijving, ontvangst met koffie
10.00-10.10: welkomstwoord door prof. dr. Eric Reuland (UiL OTS)
10.10-11.00: plenaire lezing door prof. dr. Wolfgang Herrlitz
11.00-11.30: - Bob Kolsters: Tweetaligheid en alfabetisering van
doven
- Nicoline Mostert: De verwerving van woordvolgorde in
NT2 bij een Turkse en een Marokkaanse leerder van het
Nederlands
- Martine Braaksma: Het leren schrijven en lezen van
argumentatieve teksten door observeren; een exploratieve
studie naar effectieve leeractiviteiten in
observatietaken
11.35-12.05: - Saskia Lantman & Mascha Verhulst: Taalleren in de kring:
een vergelijking tussen vrije en onderwerpgebonden
kringgesprekken
- Marielle Damen: Taalvaardigheid Arabisch in het
Marokkaanse basisonderwijs: effect van taalachtergrond
en regionale herkomst
- Lonneke Frie: De invloed van onderwerpskennis en
teksttypekennis op verschillen in schrijfprestaties
13.15-13.45: - Marianne Hermans: Kinderliteratuur als knooppunt:
Effecten van boekgebruik bij het natuuronderwijs
- Ruben Fukkink: Is het afleiden van woordbetekenissen uit
de context onderwijsbaar? Een meta-analyse.
- Hella Breedveld: Revisie in vertalen
13.50-14.20: - Astrid van Laar: Weet ik veel? Een onderzoek naar de
invloed van woordkennis in het Turks op het leren van
woorden in het Nederlands
- Paz Gonzalez: Learning a third language in a second
language environment
- Cocky van Heest: Met het oog op vertalingen. Een
empirisch onderzoek naar 'functionele' fouten in
vertaalde teksten
15.00-15.30: - Wilbert Kraan: English in the Netherlands: An outline of
its social position and the processes of its diffusion
- Annemarieke Prins: Pesten in de klas
- D. Siemons & L. Doornebos: Het communicatieproces in de
asielprocedure. Over het verloop van communicatie in de
meertalige interculturele setting van het nader gehoor
15.35-16.00: uitreiking AN'eLA Scriptieprijs
16.00-17.00: borrel
(4)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
# Date: Mon, 3 Nov 1997 11:12:13 (MET)
# From: Bets Berntsen <B.Berntsen@buro.kun.nl>
# Subject: Lit: 9711.04: Herziene uitgave Algemene Nederlandse
# Spraakkunst ('ANS') verschenen
====================================================================
Herziene uitgave Algemene Nederlandse Spraakkunst ('ANS') verschenen
====================================================================
Zaterdag 1 november verscheen de nieuwe ANS. De Algemene Nederlandse
Spraakkunst (ANS), standaardwerk van de Nederlandse grammatica, is
dertien jaar na verschijning van de eerste uitgave, volledig herzien.
De nieuwe uitgave is completer, wetenschappelijk verfijnder en
kwalitatief verbeterd. Daarbij is veel aandacht besteed aan het
toegankelijker maken van de tekst voor het beoogde brede publiek. De
ANS bestaat nu uit twee delen, totale omvang ca. 2000 pagina's, zo'n
600 meer dan de vorige versie.
Redactie en samenwerking
------------------------
De realisatie van de tweede ANS was een samenwerkingsproject tussen De
Nederlandse Taalunie, de Katholieke Universiteit Nijmegen en de
Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Uitgevers zijn
Martinus Nijhoff Groningen en Wolters Plantyn Deurne. Aan de herziening
werd gewerkt door een vijfkoppige Belgisch-Nederlandse redactie:
W. Haeseryn, K. Romijn, G. Geerts, J. de Rooij, en M.C. van den Toorn.
De redactie werd - net als bij de eerste druk - in haar werk gesteund
door een uitgebreide groep deskundigen uit binnen- en buitenland.
Geen inleiding of leerboek
--------------------------
De ANS is geen inleiding in de taalkunde of grammatica, noch een
leerboek Nederlands waaruit men bijvoorbeeld zinsontleding zou kunnen
leren. De ANS wil een zo volledig mogelijke beschrijving geven van de
grammaticale aspecten van het hedendaagse Nederlands. De gebruiker kan
met behulp van de ANS inzicht krijgen in de grammaticaliteit en zich
een oordeel vormen over de aanvaardbaarheid van diverse vormen van
taalgebruik. Het gaat dus om het taalgebruik en niet om taalbeschouwing
of taaltheorie. Het hedendaagse Nederlands dat de ANS wil beschrijven,
is te omschrijven als: het Nederlands dat in mondelinge en
schriftelijke communicatie gebruikt wordt aan het eind van de
twintigste eeuw.
Woorden en zinnen
-----------------
De ANS behandelt woorden en zinnen. Klanken en letters (spelling)
worden alleen besproken voorzover van belang voor de grammaticale
beschrijving. De behandeling van de woordsoorten betreft voor een
belangrijk deel de morfologische aspecten ervan (bijv. verbuiging van
adjectieven, vervoeging van werkwoorden, meervoudsvorming van
substantieven, maar ook de diverse mogelijkheden om (nieuwe) woorden te
vormen).
Verder wordt beschreven hoe woorden gebruikt kunnen worden in zinnen en
hoe ze met andere woorden tot groepen gecombineerd kunnen worden. Bij
de behandeling van de zin komen de zinsdelen en de soorten zinnen aan
de orde. Ook de woordvolgorde wordt uitvoerig besproken. In een apart
deel worden onder meer nevenschikking en samentrekking behandeld.
De beschrijving die de ANS geeft, bestaat uit de formulering van regels
of tendenties, toegelicht met voorbeelden. Voor de duidelijkheid zijn
soms ook onmogelijkheden aangegeven.
Ook voor niet-specialisten
--------------------------
Twee belangrijke uitgangspunten zijn: aandacht besteden aan wat van
belang is voor het taalgebruik, en het bruikbaar zijn voor een heel
breed publiek, ook voor niet-specialisten. Er is dan ook naar gestreefd
de beschrijving algemeen begrijpelijk te houden en de terminologie
zoveel mogelijk te laten aansluiten bij de traditie van de
schoolgrammatica. Gedetailleerde inhoudsopgaven en een uitgebreid
register moeten de toegankelijkheid vergroten. Wel vergt het raadplegen
van een grammatica een zekere voorkennis. Voor het opzoeken van een
taalkundige kwestie in een grammatica moet men beschikken over een
elementaire kennis van woordsoorten en zinsdelen. Men moet dus onder
woorden kunnen brengen wat men wil weten.
Normativiteit van de ANS - 'Goed' Nederlands
--------------------------------------------
Is de ANS een 'normatieve grammatica'? Anders gezegd in hoeverre vindt
men in deze grammatica een antwoord op de vraag of iets 'goed'
Nederlands is? De ANS is niet normatief te noemen als men daarmee
bedoelt 'voorschrijvend (prescriptief)'. De ANS gaat principieel
beschrijvend te werk, dat wil zeggen dat ze niet voorschrijft hoe iets
moet, maar dat ze de vormen en constructies die in het taalgebruik
voorkomen, registreert en bespreekt. Dat neemt niet weg dat wie daar
behoefte aan heeft, wel degelijk een normatief gebruik kan maken van
het boek.
De redactie geeft aan dat de ANS alleen al normatief is, door de
selectie die gemaakt wordt. Zo is bijvoorbeeld de werkwoordsvorm heb
voor de derde persoon (hij heb), niet opgenomen, omdat deze door de
redactie (en met haar zeer veel andere Nederlandstaligen) niet als
'goed Nederlands' wordt beschouwd.
Standaardtaal
-------------
Verreweg het grootste gedeelte van de beschreven vormen en constructies
behoort tot de standaardtaal, dat is dat deel van de Nederlandse taal
dat alle Nederlandstaligen als correct en algemeen bruikbaar
beschouwen, waarover men het dus eens is. Daarnaast behandelt de ANS
allerlei varianten die beperkter bruikbaar zijn doordat ze streek- of
stijlgebonden zijn. Zulke varianten worden 'gelabeld', bijvoorbeeld als
'regionaal', 'formeel' of 'informeel'. Ook deze labels zijn desgewenst
normatief te gebruiken.
Verder bespreekt de ANS taalverschijnselen waarover de sprekers van het
Nederlands onderling van mening verschillen. Wat de een normaal vindt,
keurt de ander af. Over deze gevallen worden ook geregeld vragen
gesteld aan taaladviseurs en ze vormen onderwerp van discussie in
taalrubrieken. De ANS-redactie heeft ernaar gestreefd zoveel mogelijk
van deze gevallen in het boek op te nemen. Voorbeeld:
_"Ze gingen naar de tropen, om er een ellendig einde te vinden."_
De ANS geeft aan geen bezwaar te hebben tegen het niet-doelaanduidende
(zogenaamde prospectieve) om in deze zin. Daarentegen wordt het
gebruik van waar in de betekenis van terwijl afgeraden in de volgende
zin:
_"Waar de kampioen juichte als een debutant, hingen de andere renners
uitgeput tegen de dranghekken"._
De normatieve bruikbaarheid van de ANS wordt ten slotte verhoogd
doordat de redactie aan de bespreking van tal van zogenaamde
'klassieke' twijfelgevallen (bijvoorbeeld hen of hun, een aantal mensen
vindt of vinden) een advies toegevoegd heeft.
Goed Nederlands niet rechtstreeks uit boek af te leiden
-------------------------------------------------------
Dat alles neemt niet weg dat het antwoord op de vraag wat goed
Nederlands is niet rechtstreeks uit het boek af te leiden valt. Het is
een misvatting te menen dat alleen Standaardnederlands (in de in de ANS
gehanteerde definitie) goed Nederlands is. Pas wie voor zichzelf heeft
uitgemaakt wat hij als goed Nederlands wil beschouwen, kan aan de hand
van de ANS uitmaken wat daartoe behoort: voor de een horen ook sommige
regionale varianten daartoe, voor de ander bepaalde archaische vormen.
Ook zijn de keuzes niet voor iedereen altijd en overal dezelfde. Wie
graag spreektalig of informeel schrijft in persoonlijke brieven, zal
dit waarschijnlijk niet doen in zakenbrieven of beleidsstukken. Of
zoals de redactie besluit in het voorwoord: _"Alleen in boeken als de
ANS bestaat de taal op zichzelf; in het werkelijke leven komt ze altijd
in een persoonlijke of maatschappelijke context voor"._
Bibliografische gegevens
------------------------
- Titel: ANS, Algemene Nederlandse Spraakkunst, onder redactie van W.
Haeseryn, K. Romijn, G. Geerts, J. de Rooij en M.C. van den
Toorn, Tweede geheel herziene editie, 2000 pagina's,
gebonden, twee delen, met leeslint, in luxe cassette
- ISBN: 90 68 90490 6 (Nederland)
- ISBN: 90 30 90043 1 (Belgie)
- NUGI: 943
- Uitgever: Martinus Nijhoff uitgevers
- Prijs: intekenprijs tot 1-1-1998: f 225,-- / BEF 4500
na 31-12-1997: f 250,-- / BEF 5000
(5)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
# Date: Mon, 25 Okt 1997 12:15:20 +0200
# From: P.J. Verkruijsse <piet.verkruijsse@let.UVA.NL>
# Subject: Sym: 9711.05: P.C. Hooftsymposium 'Wonen en werken op
# het Muiderslot' op 20 november 1997 op
# het Muiderslot, t.g.v. 350e sterfdag Hooft
*--------------------------------------------*
| |
| Wonen en werken op het Muiderslot |
| |
| P.C. HOOFTSYMPOSIUM |
| |
| Muiderslot, 20 november 1997 |
| |
*--------------------------------------------*
Ter gelegenheid van de 350e sterfdag van P.C. Hooft wordt, in
aansluiting op het congres in de Agnietenkapel te Amsterdam op 21 mei,
een symposium georganiseerd door het Muiderslot over leven en werken
van de drost op zijn slot.
Het programma omvat de volgende onderdelen:
10.00 Ontvangst Ridderzaal door mw. W. 't Hooft, directeur Muiderslot
10.10 dr. H. Duits (VU): P.C. Hooft als drost, dichter, schrijver en
kastelein: over een veelzijdig man en een kind van zijn tijd.
10.50 mw. dr. M.B. Smits-Veldt (UvA): Het schilderij 'De
Pruimenmaaltijd' van de 19e-eeuwse schilder Moritz als aanleiding
voor een hernieuwde kennismaking met de Muiderkring.
11.30 koffiepauze
12.00 mw. drs. M. Hartevelt (historica): Het Muiderslot als
residentieel woonhuis van een magistraat: functie en re-
presentativiteit van het interieur in de 17e eeuw.
12.40 lunchpauze met twee rondleidingen
14.10 mw. drs. Y. Molenaar (conservator Muiderslot): Te gast in Huys en
Hof; over de rol van de pruimen en de tuin voor Hooft en zijn
gasten.
14.50 H. Boers (hortulanus Muiderslot): Over de aanleg en reconstructie
van een Hooftse tuin bij een middeleeuwse burcht.
15.30 theepauze
16.00 mw. drs. M. de Bruyn (kunsthistorica): De Ridderzaal was volgens
Hooft bedoeld voor 'het besoigneren en de maaltijdt': aandacht
voor een smakelijk cq. smaakmakend onthaal in de 17e eeuw.
16.40 dr. J. Jansen (UvA): Presentatie van de bundel 'Omnibus idem': de
relatie van Hooft tot zijn tijdgenoten, voorgangers en
nageslacht, en van de bundel lezingen, gehouden op het
Hooftcongres van 21 mei.
17.00 Afsluiting symposium en glaasje in de Taveerne.
De kosten bedragen f.65,-, incl. koffie, thee, lunch, rondleiding en
receptie; studenten op vertoon collegekaart f.45,-. Aanmelding en
reservering (maximaal 90 deelnemers!): Stichting Rijksmuseum
Muiderslot, Postbus 33, 1398 ZG Muiden, 0294-261325, fax 0294-261056.
(6)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
# Date: Mon, 25 Okt 1997 12:15:20 +0200
# From: P.J. Verkruijsse <piet.verkruijsse@let.UVA.NL>
# Subject: Med: 9711.06: Wijzigingen Neerlandistiek Universiteit van
# Amsterdam
==============================
Wijzigingen Neerlandistiek UvA
==============================
Per 1 november 1997 bestaat de Faculteit der Letteren van de
Universiteit van Amsterdam niet meer. Samen met de faculteiten
Wijsbegeerte en Godgeleerdheid vormt zij nu de nieuwe Faculteit der
Geesteswetenschappen met als algemeen directeur drs. W.K.B. Koning en
als interimdecaan (tot januari 1998) prof. dr. F.H. van Eemeren.
De faculteit bestaat uit zeven Afdelingen wat betreft de
wetenschappelijke organisatie: I. Geschiedenis en regiostudies; II.
Theologie en religiestudies; III. Kunst- en cultuurwetenschappen; IV.
Neerlandistiek (met als afdelingsvoorzitter prof. dr. H. Pleij); V.
Taal- en letterkunde; VI. Wijsbegeerte.
De Afdeling Neerlandistiek kent voortaan vier Leerstoelgroepen:
Historische Nederlandse Letterkunde (voorzitter: prof. dr. H. Pleij),
Moderne Nederlandse Letterkunde (voorzitter: prof. dr. W. van den
Berg), Nederlandse Taalkunde (voorzitter: prof. dr. W.G. Klooster) en
Taalbeheersing, argumentatietheorie en retorica (voorzitter: prof. dr.
F.H. van Eemeren).
Onderwijsorganisatorisch vallen de Afdelingen samen met de zogenaamde
Onderwijsinstituten die ieder een onderwijsdirecteur hebben. Voor het
Onderwijsinstituut Neerlandistiek is dit prof. dr. R. Grootendorst.
Wat voorlopig hetzelfde blijft, is het adres: Spuistraat 134, 1012 VB
Amsterdam.
(7)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
# Date: Wed, 22 Oct 1997 16:47:04 +0100
# From: Christien Bok, LOT <lot@let.ruu.nl>
# Subject: Sym: 9711.07: LOT Winterschool, Leiden, 17 - 28 jan. 1998
========================================================
LOT Winterschool 1998, Leiden, 17 - 28 jan. 1998
Courses Netherlands Graduate School of Linguistics (LOT)
========================================================
From 17 - 28 januari 1998 the LOT Graduate Courses will take place in
Leiden. You can find course descriptions, enrollment forms and more
information at
http://wwwots.let.ruu.nl/LOT/ws98.html
You can also contact the LOT-secretariat, (Christien Bok, LOT, Trans
10, 3512 JK Utrecht, The Netherlands, +31(0)30-2536006, fax.
+31(0)30-2536000, email: LOT@let.ruu.nl). We will send you a booklet
with course-descriptions and enrollment forms.
Enrollment for LOT affiliates are free, for others it's DFL 350,= for
one week, excl. lodging. Deadline for enrollements: November 15th, 1997
You can still fill in an enrollmentform; the easiest way is to fill in
http://www-uilots.let.ruu.nl/LOT/enroll.htm
You can also send a form to the LOT-secretariat.
-------------------------
Program LOT- winterschool
-------------------------
First week: January 12 - 16
---------------------------
** 9.30 - 12.00 **
- Rita Manzini (University of Florence)
The theoretical significance of Romance (subject and object)
clitics
- Robert Beard (Lewisburgh University)
Lexeme-Morpheme Base Morphology: Is Syntax Necessary?
- Joergen Meisel (Potsdam University)
First and Second Language Acquisition: Similarities and Differences
** 13.00 - 15.30 **
- Lesley Milroy (University of Michigan)
Sociolinguistic Issues in Bilingualsim
- Hans Broekhuis (Tilburg University)
Minimalism and Optimality Theory: Derivations an Evaluations
- Willem Adelaar (Leyden University)
Linguistic structures of Native America
** 16.00 - 18.30 **
- Huub van den Bergh (Utrecht University)
Statistics, tailor-made
- Hans den Besten (Amsterdam University)
Issues in Africaans Syntax
- Norval Smith (University of Amsterdam)
Prosodic Morphology, with special emphasis on metathesis
Second week: January 19 - 23
----------------------------
** 9.30 -12.00 **
- Eve Sweetser (University of California, Berkeley)
Semantics of Constructions
- Carlos Gussenhoven (Nijmegen University)
Experimental approaches to Intonational Phonology
- Ardi Roelofs (Max Planck Institute)
Lexical access in language production
** 13.00 - 15.30 **
- Ian Roberts (Stuttgart University) and Anna Roussou (university of
Bangor)
Checking Theory
- Marc van Oostendorp (Leiden University)
Schwa in phonological theory
- Frank Wijnen (Utrecht University) and Edith Kaan (MIT)
Topics in sentence processing
** 16.00 - 18.30 **
- Ed Keenan (University of California)
Bare Grammar
- Renee van Bezooijen (Nijmegen University)
Experimental dialectology
(8)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
# Date: Thu, 25 Oct 1997 23:46:26 +0100
# From: D. van der Meulen en G.J. Johannes, via Willem Kuiper
# <Willem.Kuiper@let.uva.nl>
# Subject: Lit: 9711.08: Lesbrief Multatuli verschenen
=============================
Lesbrief Multatuli verschenen
=============================
Op initiatief van het Multatuli Genootschap hebben medewerkers van de
Hogeschool Rotterdam & Omstreken een lesbrief over Multatuli
samengesteld.
Docenten en leerlingen van middelbare scholen vinden hierin een
overzicht van Multatuli's leven en werk. Verder bevat de lesbrief een
bloemlezing - natuurlijk uit Max Havelaar, maar ook uit minder bekende,
aardige en interessante teksten van Multatuli.
Deze toegankelijke lesbrief kan zorgen voor een aangename en leerzame
kennismaking met onze grootste Nederlandse schrijver van de 19de eeuw.
Informatie en aanvragen gaarne richten aan:
Multatuli Museum
Korsjespoortsteeg 20
1015 AR Amsterdam
telefoon 020-6381938
(9)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
# Date: Mon, 03 Nov 1997 01:42:47 +0100
# From: Redactie Writers Block magazine <redactie@writersblock.net>
# Subject: Web: 9709.09: Writers Block magazine in winterjas:
# http://www.writersblock.net
================================================================
Writers Block magazine in winterjas: http://www.writersblock.net
================================================================
Noch 'Te Land, Ter Zee en in de Lucht' noch 'Far and Away' noch een
nalatige provider kon de redactie ervan weerhouden de zondagavond te
besteden aan de upload van een nieuwe editie van hun geesteskindje. HUN
geesteskindje? Writers Block magazine introduceert deze maand opnieuw
twee nieuwe schrijvers. Wie wat schreef en waarover?
* Bert Foskuil schreef een in memoriam Maarten van Traa onder de
wonderlijke titel 'Rangeren in Oelan Oede'.
* Rogier Verkade boog zich over onze gevederde vriend de duif. Het
levensgevaarlijke leven van een stadsduif wordt door hem nauwkeurig
beschreven.
* Op de deurmat vond Ya'akov Almor een cassette met de razende woorden
van een bevlogen rabbijn. De medemens wordt met de dag gekker en
gevaarlijker.
* Woorden zijn niet te vertrouwen maar gebaren nog minder. Een kort
verhaal door H.C. Gissen: 'Non-verbale communicatie en hoe het
misloopt'.
* Naar aanleiding van Freekjes uitleg van het fenomeen 'groupthink'
schreef Chris Coolsma een artikel met politieke praktijkvoorbeelden
en aanwijzingen hoe dit nadelige denkproces te voorkomen.
* Onlangs verscheen een overzicht-cd van het werk van de Neville
Brothers. Emile Proper legt uit waarom deze cd de lading niet dekt
en vertelt in een moeite door hoe de zogenaamde 'second line' is
ontstaan.
* Rob Kappen schreef 'Rasta Robbie': de jeugddroom van een
schooljongen die maar geen werkelijkheid wilde worden.
* Hoe u uw begaafdheden en talenten kunt cultiveren zette Sofie van
der Sluis overzichtelijk op een rij in 'Tussen potentie en
manifestatie, ontwikkeling van de eigen gave'.
* In 'Vol Goede Moed' een candle-light diner dat door een homofiele
ober volledig om zeep werd geholpen.
* Rogier Verkade doet verslag van een dialoog met zijn onderbuurvrouw
in 'Zegt 'ie, zeg ik'.
* In 'Vraag het aan Freekje' relatieadvies, de 'arc de circle' en het
verdwijnen van 'hysterie' als psychische kwaal. Eveneens een uitleg
van de oorzaken en (positieve) gevolgen van de menopauze.
De redactie wil deze gelegenheid aangrijpen u als lezer te helpen
herinneren aan de deadline van de schrijfwedstrijd. In het redactioneel
meer over deze strijd en eveneens ander nieuws dat u niet mag missen.
Voor meer dan een korte omschrijving van de inhoud wordt u van harte
uitgenodigd de site van Writers Block van dichtbij te gaan bekijken.
De redactie groet u.
http://www.writersblock.net
#######################################
WRITERS BLOCK MAGAZINE
digitaal doordacht schrijversplatform
Maandelijks magazine over muziek, film,
literatuur, politiek & wetenschap
http://www.writersblock.net
redactie@writersblock.net
#####################################
(10)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
# Date: Mon, 25 Okt 1997 12:15:20 +0200
# From: P.J. Verkruijsse <piet.verkruijsse@let.UVA.NL>
# Subject: Sym: 9711.10: Studiedag editiewetenschap te Antwerpen op
# 3 december 1997
*-------------------------------------------*
| |
| Studiedag editiewetenschap |
| |
| Werkgroep editiewetenschap 'Genese' |
| UIA Antwerpen |
| Woensdag 3 december 1997 |
| |
*-------------------------------------------*
In de departementen letterkunde van de Vlaamse universiteiten wordt in
het algemeen weinig aandacht besteed aan de editiewetenschap. Het
huidige debat gaat, wegens het uitblijven van een gecoordineerd
editiebeleid in Vlaanderen, meer over de politieke strategieen die
aangewend moeten worden om de belangstelling van de overheid te wekken,
dan over de editiewetenschap zelf. Daarom leek het nuttig een studiedag
rond deze discipline te organiseren waarvan het voorlopige programma er
als volgt uitziet:
9.00 koffie/thee
9.30-10.30 De situatie in Vlaanderen en Nederland:
- Marcel De Smedt (KUL): Overzicht van de
editiewetenschap in Vlaanderen.
- Peter de Bruijn (CHI): Overzicht van de
editiewetenschap in Nederland.
10.30-10.45 koffiepauze
10.45-12.30 Presentatie van lopende editieprojecten:
- Wieneke 't Hoen (CHI): Willem Elsschot.
- Peter de Bruijn (CHI): Gerrit Achterberg.
- Yves T'sjoen (RUG): Richard Minne.
- L.P. Boon-Documentatiecentrum (UIA): Louis Paul Boon.
- Peter De Wilde (UIA): Le Purgatoire de saint Patrice
(XIIe eeuw).
- Dirk Van Hulle (UIA): James Joyce.
- Edward Vanhoutte (UIA): Hugo Claus.
12.30-14.00 middagpauze
14.00-15.30 Computer en editie: Bespreking van de bestaande systemen
voor collatie, text-encoding en mark-up e.a.: voor- en
nadelen; technische problemen en mogelijke oplossingen.
- Dirk Van Hulle en Edward Vanhoutte: Inleiding en
moderatie.
- Wieneke 't Hoen: TUSTEP.
- Dirk Van Hulle en Edward Vanhoutte: SGML,
HTML, XML, TEI.
15.30-16.00 Geert Lernout (UIA): Toekomst van de editiewetenschap in
Vlaanderen.
16.00-17.00 Afsluiting en nabespreking / receptie.
De inschrijving voor deze studiedag (in Gebouw A van de UIA op
onderstaand adres), incl. koffie/thee, lichte lunch, receptie en
brochure, is gratis.
Inschrijven voor 15 november 1997:
email: vanhulle@uia.ua.ac.be of evanhout@uia.ua.ac.be;
tel.: 03/8202779, fax: 03/8202762;
post: Studiedag Editiewetenschap, UIA-GER,
Universiteitsplein 1, 2620 Wilrijk.
URL: http://pcger17.uia.ac.be/edited/studiedag.html
(11)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
# Date: Tue, 21 Oct 1997 14:31:44 MET
# From: Henk Peters <Henk.Peters@kub.nl>
# Subject: Sym: 9711.11: Symposium KUB 'Een gat in de grens' op 21
# januari 1997
=================================================
Symposium 'Een gat in de grens' (21 januari 1997)
=================================================
Op 21 januari 1998 organiseert de vakgroep Theorie en Geschiedenis van
de Literatuur (TGL) van de letterenfaculteit van de Katholieke
Universiteit Brabant een symposium met als naam 'Een gat in de grens'.
Het symposium gaat over literatuur en literatuuronderwijs. Vooral de
jeugdliteratuur staat prominent in de schijnwerpers. Een dergelijk
symposium wordt overigens jaarlijks door de vakgroep TGL georganiseerd.
Titels van eerdere symposia zijn: 'Het paard van Troje', 'Van Nijntje
tot Nabokov', 'Zo goed als klassiek' en 'De kunst van het lezen'.
Meer informatie vindt u op:
http://cwis.kub.nl/~fdl/general/people/petersh/sympos/index.htm
(12)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
# Date: Mon, 3 Nov 1997 14:29:24 +0100
# From: Betty van Wonderen <Wonderen@uba.uva.nl>
# Subject: Web: 9711.12: Beschikbaar via server UB Amsterdam: De
# Nederlandsche Leeuw, Uvalink en Neerlandistiek
# op het Internet
Via de server van de Universiteitsbibliotheek Amsterdam zijn sinds kort
enkele bestanden beschikbaar die interessant zijn voor neerlandici.
De Nederlandsche Leeuw: biografische informatie over Nederlanders
-----------------------------------------------------------------
Het eerste is _De Nederlandse Leeuw_ (_DNL_). Dit bestand, met adres
http://www.uba.uva.nl/nl/e-diensten/databases/nedbiografie/basis.html,
wil een hulpmiddel zijn bij het vinden van biografische informatie over
Nederlandse personen.
_DNL_ laat een dergelijke zoektocht beginnen bij de hoofdrubrieken van
de Nederlandse Basisclassificatie, een indelingssysteem dat door alle
Nederlandse wetenschappelijke bibliotheken wordt gebruikt. Is de
gezochte persoon bijvoorbeeld een filosoof dan kan het beste eerst
worden gezocht in rubriek 08, de basiscode voor filosofie, gaat het om
een politicus dan komt rubriek 89, politicologie, in aanmerking.
Rubriek 18 omvat het vakgebied Nederlandse taal- en letterkunde.
Rubriek 01 noemt de werken die niet zijn gebonden aan een bepaald
vakgebied.
Op de startpagina van _DNL_ staat een lijst met alle gebruikte
basiscodes. Door de betreffende code aan te klikken komt men in de
gewenste rubriek. Grote rubrieken hebben vaak nog een onderverdeling,
in bijvoorbeeld 'algemeen' en 'regio'. Zo nodig is een titel voorzien
van een annotatie, waarin wordt uitgelegd welke informatie in het
genoemde werk kan worden aangetroffen. Als in een werk een beperkt
aantal personen wordt behandeld, dan staan in deze annotatie ook hun
namen vermeld. Het is de bedoeling dat deze annotaties binnenkort
kunnen worden doorzocht met behulp van een zoekfunctie. Vooralsnog kan
de ingebouwde zoekfunctie van Netscape voor dit doel worden gebruikt.
Nadere informatie in Uvalink
----------------------------
Voor uitgebreidere informatie over _DNL_ kunt u terecht bij een ander
adres op de server van de UB Amsterdam:
http://www.ic.uva.nl/uvalink/uvalink17/leeuw.html
Op dit adres vindt u het artikel over _DNL_ dat verschenen is in
_Uvalink_, het mededelingenblad van het Informatiseringscentrum en de
Universiteitsbibliotheek Amsterdam. Alle tot nu toe verschenen nummers
van dit blad zijn in te zien via http://www.ic.uva.nl/uvalink/
Vermeldenswaard voor neerlandici is onder meer het artikel over P.C.
Hooft, in aflevering 16:
http://www.ic.uva.nl/uvalink/uvalink16/zicht16.htm
Neerlandistiek op het Internet
------------------------------
In _Uvalink_ 17 staat een artikel over het laatste UB-adres dat ik
onder de aandacht wil brengen:
http://www.uba.uva.nl/nl/e-diensten/aicweb/nederlands/index.html
Dit adres geeft toegang tot een overzicht van de Neerlandistiek op het
Internet. Bij de "persoonlijke selectie" op deze pagina's is onder meer
een lijst opgenomen met alle thuispagina's van Nederlandse auteurs en
wordt de weg gewezen naar diverse bibliografieen en databanken die
beschikbaar zijn via Internet.
Het bovengenoemde artikel in _Uvalink_ 17 is rechtstreeks te bereiken
op het volgende adres:
http://www.ic.uva.nl/uvalink/uvalink17/net-neerlan.html
(13)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
# Date: Thu, 23 Oct 1997 14:17:44 +0100
# From: Miet Ooms <Miet.Ooms@arts.kuleuven.ac.be>
# Subject: Sym: 9711.13: Congres Variatie in (sub)standaardtaal,
# Leuven, 12 - 13 december 1997
*---------------------------------------*
| |
| Belgische Kring voor Linguistiek |
| |
| Themacongres 12 - 13 december 1997: |
| VARIATIE IN (SUB)STANDAARDTAAL |
| |
| KU Leuven, Campus Kortrijk |
| |
*---------------------------------------*
Het jaarlijkse themacongres van de Belgische Kring voor Linguistiek
heeft dit jaar op 12 en 13 december plaats te Kortrijk (KULeuven-Campus
Kortrijk). I.s.m. de redactie van Taal&Tongval wordt een internationaal
congres over "Variatie in (sub)standaardtaal" gehouden.
----------------------------------
Programma vrijdag 12 december 1997
----------------------------------
VOORMIDDAG twee plenaire lezingen:
- 10.15: Kas Deprez (Universiteit Antwerpen / KU Leuven) over De taal
van de Vlamingen.
- 11.00: Michel Francard (UC Louvain-la-Neuve) sur la variation
linguistique dans la partie francophone de la Belgique.
NAMIDDAG: twee opties:
(1) deelname aan het Taal&Tongval-colloquium te Gent over
'Standaardisering in Nederland en Vlaanderen' (gratis busvervoer
van Kortrijk naar Gent is voorzien).
(2) namiddagprogramma in Kortrijk:
13.30-14.00:
. lokaal A: Piet Desmet / Peter Lauwers / Pierre Swiggers (KU
Leuven): Dialectologie et romanistique: l'evolution de l'apport
methodologique.
. lokaal B: Alain Mailles (Universite de Provence, Paris): A
cheval sur la ligne de frontiere: micro-variation et evolution
morpho-semantique.
14.10-14.40:
. lokaal A: Jannis Androutsopolis (Universitaet Heidelberg):
Grammaticalization in substandard varieties: the case of German
youth slang.
. lokaal B: Lea Marie Laurence N'Goran (l'Universite de Bouake,
Cite d'Ivoire): Le phenomene de la variation dans le francais
standard en Cite d'Ivoire comme facteur d'integration sociale
et linguistique.
14.50-15.20:
. lokaal A: Fernando Jarabo-Lorenzo (University of Newcastle):
Language variation and gender: a case study in the Canary
Islands.
. lokaal B : Michelle Auzanneau (Paris, Sorbonne): Francais et
langues locales en France et au Senegal: variation, alternance
et code-mixte.
15.50-16.20:
. lokaal A: Sylvie Mougin (Universite de Reims
Champagne-Ardenne): L'homogenite de l'argot: un mythe qui a la
vie dure.
. lokaal B / salle B: Jerome Lentin (Universite Paris III): Pour
une approche renouvelee du 'moyen arabe': l'exemple du
Proche-Orient a l'epoque ottomane.
16.30-17.00:
. lokaal A: Thierry Bulot (Universite de Rouen): Representations
sociales du francais parle a Rouen.
. lokaal B: Moktar Djebli (Universite Paris X - Paris III): La
langue arabe: du classique au standard.
19.00: congresdiner te Kortrijk.
-----------------------------------
Programma zaterdag 13 december 1997
-----------------------------------
9.30-10.00:
. lokaal A: Rik Geeraerts (KU Brussel): "... en hij vraagt wie
of/dat dat gedaan heeft": variatie qua voegwoordproliferatie
. lokaal B: Renee van Bezooijen (KU Nijmegen): De
begrijpelijkheid van dialecten.
10.10-10.40:
. lokaal A: Werner Abraham (RU Groningen): De parsinggrondslag
van het verschil tussen schrijf- en spreektaal.
. lokaal B: Rob Belemans (KU Leuven): Fonologische variatie in de
Brabantse dialecten.
11.10-11.40:
. lokaal A: Dirk Geeraerts, Stefan Grondelaers & Dirk Speelman
(KU Leuven): Onomasiologische variatie als
standaardiseringscriterium.
. lokaal B: Caroline Smits (PJ Meertens-Instituut Amsterdam):
Hoog Maastrichts versus Laag Maastrichts; een eerste verkenning
11.50-12.20:
. lokaal A: A. Vanneste (Ufsia): Een onderzoek naar secundaire
taalattituden in Brussel en in de Brusselse periferie.
. lokaal B: Willy Jongenburger (PJ Meertens-Instituut Amsterdam):
Laag Maastrichts, Hoog Maastrichts, Maastrichts Algemeen
Nederlands, standaard Nederlands: hoe liggen de
fonologisch/fonetische verhoudingen?
14.00-14.30:
. lokaal A: Wim Vandenbussche (Vrije Universiteit Brussel):
Taalvariatie in Vlaanderen tijdens de negentiende eeuw. Een
onderzoek naar het taalgebruik van de lagere sociale klassen te
Brugge.
. lokaal B: Reinhild Vandekerckhove (KU Leuven Campus Kortrijk):
Variatie en schaalvergroting binnen een dialect: een
overlevingsmechanisme?
14.40-15.10:
. lokaal A: Annick De Houwer (Universiteit Antwerpen): Veranderde
status voor het Antwerpse dialect?
. lokaal B: Geert Ceuppens (KU Leuven): Een aanzet tot gemengd
sociolinguistisch-dialectologisch variatieonderzoek: het
enclitische pronomen van de 3e persoon mannelijk enkelvoud in
het dialect van Tienen.
15.20-15.50:
. lokaal A : Ton Goeman (PJ Meertens-Instituut Amsterdam): Het
geografisch beeld van de zachte /g/ in de Nederlandse dialecten
. lokaal B: Renee van Bezooijen & Jehannes Ytsma (KU Nijmegen /
Fryske Akademy Leeuwarden): Het Standaard-Nederlands van
Friezen, Groningers, Zuid-Hollanders, Limburgers en
West-Vlamingen: een vergelijkende perceptieve studie.
16.00-16.30:
. lokaal A: Miet Ooms (KU Leuven): De kruiwagen in de
Zuid-Nederlandse dialecten.
. lokaal B: Viviane Leclerc (Universite de Liege):
Standaardtaalinvloed rond het drielandenpunt.
16.30: receptie
Deelname aan het congres is gratis. Kosten voor verblijf en maaltijden
dienen de deelnemers zelf te dragen.
Voor meer inlichtingen en aanmeldingsformulieren kan u contact opnemen
met:
Reinhild Vandekerckhove
KU Leuven Campus Kortrijk
E. Sabbelaan 53
B-8500 Kortrijk
tel. +56/24 61 50 / fax. +56/24 69 99
e-mail: Reinhild.Vandekerckhove@euler.kulak.ac.be
(14)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
# Date: Thu, 30 Oct 1997 15:43:00 +0100 (MET)
# From: Wim Husken <W.Husken@let.kun.nl>
# Subject: Rec: 9711.14: Boekbespreking A. Sneller, Met man en macht,
# Kampen 1996
==============
Boekbespreking
==============
A. Agnes Sneller, _Met man en macht: Analyse en interpretatie
van teksten van en over vrouwen in de vroegmoderne tijd_.
Kampen: Kok - Agora, 1996; 280 pagina's Prijs: fl. 49,50.
Voor de positie van de vrouw in de vroegmoderne samenleving is de
belangstelling de laatste jaren sterk toegenomen. Vooral in 1994
verscheen er een aantal opmerkelijke publicaties. In de eerste plaats
zagen twee lezingenbundels het licht: _De vrouw in de Renaissance_,
geredigeerd door Arie-Jan Gelderblom en Harald Hendrix (Amsterdam,
1994) en _Women of the golden age_, uitgegeven door Els Kloek e.a.
(Hilversum, 1994). Twee vrouwen uit de zeventiende eeuw hebben met name
de aandacht van de onderzoekers getrokken: Maria Tesselschade Roemers
Visscher en Anna Maria van Schurman. Van de eerste verscheen in het
genoemde oogstjaar een biografie door Mieke B. Smits-Veldt, _Maria
Tesselschade: Leven met talent en vriendschap_ (Zutphen, 1994), alsmede
een editie van het weinige aan poezie dat ons van deze dichteres rest:
_De Gedichten van Tesselschade Roemers_, uitgegeven door A. Agnes
Sneller en Olga van Marion (Hilversum, 1994). Twee jaar eerder was aan
het werk van Anna Maria van Schurman aandacht besteed in een uitgave
van haar gedichten door Pieta van Beek, _Verbastert Christendom:
Nederlandse gedichten van Anna Maria van Schurman_ (Houten, 1992) en in
de bundel _Anna Maria van Schurman (1607-1678): Een uitzonderlijk
geleerde vrouw_, bezorgd door Mirjam de Baar e.a. (Zutphen, 1992). Ook
het in deze recensie besproken proefschrift van A. Agnes Sneller geeft
aan deze twee vrouwen een prominente plaats.
De voorplaat van _Met man en macht_ wordt gesierd met een detail uit
_De briefschrijfster_ van Johannes Vermeer. Het schilderij lijkt voor
Sneller een signaalwaarde te bezitten. In een notitie "Bij de
voorplaat" merkt zij namelijk op dat uit dit doek Vermeers bijzondere
aandacht voor vrouwen spreekt: 'Zij zijn steeds in huis te vinden, maar
we kunnen naar haar kijken met respect door de manier waarop deze
schilder, misschien tegen zijn tijd in, vrouwen als waardige en
krachtige personen heeft uitgebeeld' (p. 7). Dit citaat suggereert dat
Sneller ervan uitgaat, dat zeventiende-eeuwse vrouwen door de
tijdgenoot in alle omstandigheden beschouwd werden als de mindere van
de man, zelfs binnen de muren van hun eigen huis. Vermeer zou een
uitzondering vormen op die regel door zijn vrouwen 'als waardige en
krachtige personen' uit te beelden. Het is echter de vraag of Snellers
vooringenomenheid haar hier geen parten speelt. Sinds jaar en dag was
de huiselijke woning immers het domein bij uitstek van de vrouw. Zij
was het, en niet de man, die er, in overeenstemming met de eigentijdse
normen, de scepter zwaaide en de dagelijkse gang van zaken bestierde.
Ruth Kelso omschreef deze speciale plaats van de vrouw in het
huishouden in haar _Doctrine for the Lady of the Renaissance_ (Urbana
etc., 1956, p. 111) als volgt: 'The part that belonged to the wife in
household management, as was foreseen in her training, included
supervision of all the many activities within doors, knowledge of how
each operation is carried out, and even ability to perform many of the
tasks herself [...;] she will not run to [her husband] about matters
that she should be able to settle for herself.' Vermeers portret van
kracht uitstralende vrouwen in hun huiselijke omgeving is dus eerder
een bevestiging van de heersende moraal dan een vermeend afwijkend
getuigenis van een schilder. Aanzienlijk correcter is de wijze waarop
Sneller deze problematiek bespreekt naar aanleiding van Johan van
Beverwijcks boek _Van de Wtnementheyt des vrouwelicken geslachts_ (p.
76-77).
Centraal in Snellers proefschrift staat de interpretatie van poezie van
en over vrouwen, op meer dan een niveau en met behulp van verschillende
theoretische en methodische uitgangspunten, waarbij een analyse vanuit
gender-perspectief veelal het sluitstuk van beschouwing vormt. Zo
bespreekt zij van Tesselschade onder andere de gedichten 'Myn Lief ik
min uw' en 'Gelijck als Onder 't Juck van sinne slavernijen'. Dit
laatste gedicht dient om aan te tonen welk nut een filologische
gender-analyse bezit inzake een begrip als 'eer', ter aanvulling van
een meer traditioneel-filologische interpretatie a la Veenstra over
Hooft. Gender-onderzoek, zo luidt de conclusie van Sneller, dwingt ons
ertoe meer vragen te stellen dan bij een neutrale aanpak, omdat
'rekening moet worden gehouden met niet geexpliciteerde
genderboodschappen, die niet op dezelfde wijze traceerbaar zijn' (p.
56). Het vrouwelijke perspectief voegt dus iets toe aan de resultaten
van een traditionele zienswijze.
Het gevaar van interpretatieve studies is evenwel vooral gelegen
in de interpretaties zelf. De duisterheid van Tesselschade's poezie is
overigens zelf vaak debet aan eventuele misverstanden. Naar aanleiding
van de dood van haar echtgenoot Allard Crombalch schreef Tesselschade
in 1634 bijvoorbeeld een sonnet dat aldus aanvangt:
Ghelijck als Onder't Juck van sinne slavernijen
Doch ongheoorloft aenghenoemen Eyghen Last,
Hetgheen niet wel een blij Hoop Heemelhertie past
'Twelck van onhoulyck goet Qualyck is te vryen,
'tIs onRecht seij de Geest gheruste vreucht te myen,
Maer 't Lichaem Riep O Neen, en doopten d'Overlast
Met Naem van suchte-Plicht tot het in Traenen Plast
Soo Most de vlughe Geest van 't Logghe Lichaem Lijen.
Sneller parafraseert de eerste regels van dit gedicht als volgt: '[Ik
voelde mij] als onder het juk van de slavernij van de zinnen, maar [...]'
(p. 33). De smart die Tesselschade voelt over het verlies van haar
overleden echtgenoot is, in de wetenschap dat hij dit aardse tranendal
heeft verwisseld voor de hemelse vreugde, blijkens vers 12 ('Dees deed' dat
ick de Sucht weerstribbich van my stiet') slechts van korte duur. De
fysieke pijn waarop in deze verzen volgens Sneller wordt gezinspeeld ('De
_ik_ ervaart het verdriet kennelijk als lichamelijke pijn' [p. 36]), heeft
echter niet betrekking op Tesselschade maar op haar man. Sneller heeft de
enge samenhang tussen de verzen 1 en 8 van het gedicht blijkbaar niet
doorzien. De eerste zin ('Gelijck als Onder 't Juck [...]') is daarom ook
niet, zoals zij beweert, elliptisch maar vormt de opening van een
vergelijking, die pas in de laatste regel van het tweede kwatrijn ('Soo
Most de vlughe Geest [...]') wordt afgesloten. Voor een juist begrip van
hetgeen Tesselschade onder woorden tracht te brengen, moet het woord
'Lijen' van vers 8 dan ook aan de eerste regel worden toegevoegd, terwijl
in vers 8 de woordgroep 'Onder 't Juck' dient ingevuld. Vrij geparafraseerd
lezen we dan: "Zoals slavernijen [lijden] onder het juk der zinnen ... Zo
moest ook de vlugge geest lijden [onder het juk] van het logge lichaam."
Anders gezegd: Wie verslaafd is, bijvoorbeeld aan het leven, lijdt onder
het juk der zinnen; zo ook Allert wiens vlugge geest moest lijden onder het
juk van zijn log lichaam.
De wijze waarop Sneller gender-analyse toepast op literaire teksten uit het
verleden doet de interessante vraag opkomen of we hier te maken hebben met
een (relatief) nieuwe methode of met een nieuw theorie (paradigma). Als
theorieen gelden bijvoorbeeld de historische benadering tegenover de
a-historische en de post-structuralistische theorie van het
deconstructivisme tegenover de consistentietheorie, die rekening houdt met
stromingen, ontwikkelingen en andere positivistisch getinte
eenheidsprincipes. De gender-analyse zoals Sneller die hanteert heeft alle
kenmerken van een theorie. Daarbij kiest zij expliciet voor het perspectief
van de vrouw tegenover een lange tijd, bewust of onbewust, gehanteerde
androcentrische aanpak. Tegenhanger van de gender-analyse - kenmerkend voor
theorieen is dat zij zich in elkaar uitsluitende gehelen van
vooronderstellingen manifesteren - is een sekseneutrale analyse. In het
eerste hoofdstuk, 'Inleiding' (p. 9-19), wordt op deze zaken, zonder dat
dit met zoveel woorden is gesteld, nader ingegaan.
Wellicht enigszins provocerend karakteriseert Sneller haar omgang met
teksten van mannen als 'lezen-in-verzet' (p. 15). De opzettelijk
confrontatie die zij hier met de concurrerende theorie aangaat, is
ingegeven door het feit dat gender-analyse in de historische letterkunde op
dit moment nog vrij nieuw is. In principe zou een discussie met de
concurrerende theorie overigens overbodig zijn; men is er immers van
overtuigd dat de eigen theorie de enig ware is? Zolang zij nog niet
gevestigd is, ligt het uitdagen van de traditie, het opzettelijk testen van
haar zwakke schakels, niettemin voor de hand. Doel van Sneller is dan ook
niet zo zeer het uitbouwen van de theorie maar, door zich af te zetten
tegen het impliciete masculisme van het historisch-letterkundig bedrijf,
het bewijs te leveren voor de bestaansgronden van de nieuwe visie. In dit
streven is de auteur zeker geslaagd. Keer op keer laat zij zien dat ons
begrip van oudere teksten toeneemt door ons ertoe te dwingen te kijken naar
de speciale plaats die de vrouw in literatuur en samenleving inneemt. Dat
haar beschouwingen tevens implicaties zouden moeten hebben voor het heden
is een stellingname die Sneller nauwelijks lijkt te kunnen verhullen, zeker
niet wanneer zij bijvoorbeeld - lichtelijk anachronistisch - een verhaal
van Johan de Brune als 'vrouwvriendelijk' (p. 90) en een opmerking van Anna
Maria van Schurman als een vroeg voorbeeld van 'positieve discriminatie'
(p. 141) kenschetst. Een afsluitend hoofdstuk met gevolgtrekkingen uit de
voorgaande analyses en aanbevelingen voor verder onderzoek ontbreekt in dit
boek. Daaruit mogen we wellicht concluderen dat Sneller een voordien nog
slechts aarzelend op gang gekomen discussie heeft willen intensiveren
zonder vooralsnog zelf de balans op te maken van hetgeen de gender-analyse
aan het historisch-letterkundig onderzoek bij te dragen heeft. In ieder
geval mag _Met man en macht_ gezien worden als een bewijs voor het
toenemende belang van beschouwingen vanuit het gender-onderzoek binnen de
historische neerlandistiek.
Wim Husken
(15)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
# Date: Tue, 04 Nov 1997 10:14:05
# From: Willem Kuiper <Willem.Kuiper@Let.UvA.NL>
# Subject: Col: 9711.15: Column Willem Kuiper, no. 35: 'Opsporing
# verzocht
================================================
Column Willem Kuiper, no. 35: Opsporing verzocht
================================================
Vorige week vrijdag weer eens in Groningen geweest. Daar werd het
vierde deel in de reeks Middeleeuwse Verzamelhandschriften uit de
Nederlanden ten doop gehouden. Na het Geraardsbergse handschrift, het
Handschrift-Jan Philipszoon en het Tubingse Sint-Geertruihandschrift is
nu het even fameuze als volumineuze Comburgse handschrift integraal in
een diplomatische editie beschikbaar. Voor neerlandici-medievisten is
dat heel groot nieuws.
Het begon ooit allemaal met een oproep in _Dokumentaal_. Normaal
gesproken is zo'n initiatief kansloos, want ook in de wereld van de
wetenschap heerst de Wet van de Prostitutie: geen geld, geen liefde.
Maar gelukkig waren er nu eens geen dovemansoren. Sterker nog, het
Constantijn Huygens-Instituut (voor tekstedities en intellectuele
geschiedenis) nam het project over en zorgde voor de onmisbare
ondersteuning. Zonder zo'n vliegwiel houd je een project van deze
omvang en diepgang niet draaiende.
De presentatie van Comburg werd luister bijgezet met een studiedag
over verzamelhandschriften en convoluten. Om u een gang naar het
woordenboek te besparen: een convoluut is een boek(band), waarin
meerdere boeken zijn samengebonden die tot op dat moment vreemden voor
elkaar waren. Een verzamelhandschrift daarentegen is een boek waarin
bewust teksten bijeen gebracht zijn. Het Comburgse handschrift is
alletwee, vier van de zes handschriften die samen de Comburgse codex
uitmaken zijn verzamelhandschriften. Vandaar het thema van de
studiedag.
Ongeveer een jaar geleden werd mij gevraagd hieraan een bijdrage
te leveren, en die uitnodiging heb ik graag aanvaard. Het leek me een
ideale aanleiding een handschrift (in een convoluut) te onderzoeken dat
ik al jaren op mijn nog-te-doen-lijstje heb staan.
Omstreeks 1150-1160 schreef een onbekende Franse auteur het
wereldberoemd geworden verhaal over Floires en Blancheflor, hij de zoon
van een Saraceense koning, zij de dochter van een Franse edelvrouwe die
als oorlogsbuit aan de Saraceense koningin cadeau gedaan werd. Een
bijzondere band ontstaat er tussen laatstgenoemde vrouwen als zij
erachter komen dat zij in dezelfde nacht zwanger zijn geworden, en
beiden bevallen dan ook op dezelfde dag: Pasques Florie (Bloemenpasen,
ons Palmpasen). Vandaar de bloemennamen van de kinderen.
Blancheflors moeder treedt als beider verzorgster op en zo kan het
gebeuren dat de kinderen al op de commode smoorverliefd op elkaar
worden. Zo onafscheidelijk zijn ze dat ze later samen naar school gaan
om daar lezen en schrijven te leren en Latijn, welke kennis en
vaardigheden geheel en al in dienst van de liefde gesteld worden:
Ovidius! Op een gegeven moment vindt Floires' vader dat hun
kalverliefde lang genoeg geduurd heeft; straks gaat zijn zoon nog
protesteren als hij een Saraceense prinses moet huwen.
Indachtig het gezegde 'uit het oog, uit het hart' stelt hij voor
het meisje te onthoofden. Gelukkig kan de koningin haar echtgenoot dit
uit het hoofd praten en nadat Floires met een smoesje uit logeren
gestuurd is, wordt het meisje aan buitenlandse kooplieden verkocht. Die
nemen haar mee naar de emir van Babylon, die zo verrukt van haar is dat
hij de kooplieden zeven maal haar lichaamsgewicht in goud uitkeert.
Blancheflor krijgt een ereplaatsje in zijn harem.
Ondertussen is Floires er na een mislukte zelfmoordpoging achter
gekomen dat het graf van Blancheflor leeg is - zijn ouders hadden hem
namelijk wijsgemaakt dat Blancheflor was overleden - en hij reist haar
achterna.
Door de haremwachter met schaken en geschenken om te kopen weet
Floires in een mand met bloemen in Blancheflors kamer door te dringen.
Hun vreugde echter is van korte duur. Door zich te verslapen verraadt
zij Floires' aanwezigheid.
Maar in plaats van hen op een gruwelijke manier van het leven te
beroven schenkt de emir hen hun vrijheid. Floires en Blancheflor keren
terug naar Europa en worden koning en koningin van Hongarije en
Bulgarije, en wat later de vader en moeder van Berta met de Brede
Voeten, de moeder van Karel de Grote.
Dit verhaal werd ook in het Middelnederlands vertaald, en wel door
Diederic van Assenede, van wie wij feitelijk niets weten, maar die door
de traditie vereenzelvigd wordt met een laat-dertiende-eeuwse Dierekin
van Hassenede, clerc en ontvanger van de Vlaamse gravin Johanna van
Constantinopel. Die vertaling bleef bewaard in een waarschijnlijk nog
dertiende-eeuws fragment en in een veertiende-eeuws handschrift dat
deel uitmaakt van het convoluut Letterkunde 191.
Curieus genoeg bestaat dit handschrift uit twee handschriften.
Iets meer dan de helft is geschreven door een andere, jongere hand. De
kopiist van het oudste stuk wordt door mijn taalkundige collega Evert
van den Berg in (het zuiden van) Oost-Vlaanderen gelokaliseerd, het
nieuwe stuk bevat Hollandse dialectkenmerken.
De gangbare verklaring wil dat er op een zeker moment iets met het
(oude) handschrift gebeurd is, en dat daarom besloten werd de tekst
opnieuw af te schrijven. Als legger (voorbeeld) zou de oude tekst
gediend hebben.
Deze verklaring heeft mij nooit overtuigd, en ook kan ik niet
geloven dat onze Diederic dezelfde is als zijn ambtelijke naamgenoot.
Niet omdat Thomas mijn tweede naam is, maar omdat het wishfull thinking
is. Mijn negentiende-eeuwse vakbroeders beschouwden een literaire tekst
als een individuele creatie die alleen maar goed begrepen kon worden
als je de maker kende. Een tekst zonder auteur was een vondeling, een
vaderloos kind.
Met behulp van inmiddels drs. Martijn van Bezuijen, die aan deze
kwestie zijn doctoraalscriptie wijdde, hoopte ik in Groningen aan te
tonen dat het aangeheelde gedeelte geen kopie van het verloren gegane
gedeelte geweest kan zijn, maar dat het naar een derde, niet bewaard
gebleven redactie werd afgeschreven. Helaas, deze tegen-stelling bleek
(vooralsnog) onbewijsbaar.
Maar zoals zo vaak gebeurt: vind je niet wat je zoekt dan vind je
iets dat je ook zocht.
In het tweede stuk van de _Ferguut_ - zelfde convoluut - wordt de
vrouwelijke hoofdpersoon Galiene in haar stad Rikenstene belegerd door
ene koning Galarant van Amarie, die haar als vrouw begeert. Niet om
haar schoonheid maar om haar bezit. In de Oudfranse voorbeeldtekst
draagt die koning geen naam - dat moet iets betekenen al weet ik niet
wat - maar zijn neef heet Artofilaus. Omdat de _Fergus_ een
exemplarische Arturroman is, ben je geneigd een link te leggen tussen
de legendarische koning Artur en dit romanpersonage. Ten onrechte denk
ik, Artofilaus is afkomstig uit de wereld van Alexander de Grote. In
Jacob van Maerlants _Alexanders geesten_ wordt hij door Clitus, broer
van Alexanders voedster, in een ridderlijk tweegevecht naar de andere
wereld geholpen.
De tweede _Ferguut_-auteur heeft ontegenzeggelijk de klok horen
luiden, want hij noemt 's konings neef Macedone, letterlijk de
Macedonier, een toenaam van Alexander de Grote. Maar waarvandaan haalde
hij koning Galarant van Amarie? De praktijk van het werken aan het
_Repertorium van Eigennamen in Middelnederlandse Literaire Teksten_
heeft namelijk geleerd dat namen als deze niet verzonnen zijn maar
ontleend.
_Floires et Blancheflor_ bleef behalve in de hierboven samengevatte
'aristocratische versie' ook (gedeeltelijk) bewaard in een 'seconde
version'. Die versie moet hier te lande bekend geweest zijn getuige de
_Roman van Heinric en Margriete van Limborch_ (ca. 1300). De passage
waarin Margriete door Echites van de brandstapel geplukt wordt, is
rechtstreeks uit de tweede _Floires_-versie gekopieerd.
In de eerste versie komt Floires' vader uit Naples - dat is niet het
Italiaanse Napels, maar een uit het _Chanson de Roland_ (on)bekende
Spaanse stad - in de tweede versie uit Aumarie, dat is Almeria in
Zuidoost-Spanje. In de eerste versie heet Floires' vader Phenis, in de
tweede Galerien. Is koning Galarant van Amarie dezelfde als koning
Galerien van Aumarie? En zo ja, kende de tweede _Ferguut_-auteur hem
via _Floires et Blancheflor_-versie twee? - of uit het chanson de geste
_La Prise de Cordres_, waarin hij ook voorkomt? Of doe ook ik aan ...?
Willem.Kuiper@Let.UvA.NL
Over de reeks:
- D. Hogenelst en W. van Anrooij, 'Pleidooi voor tekstedities van
verzamelhandschriften', in: _Dokumentaal_ 20 (1991), p. 69-71.
- De verkenningscommissie "MVN", 'Discussiedag over een reeks van
edities van verzamelhandschriften', in: _Dokumentaal_ 22 (1993), p.
8-9.
- Paul Wackers, 'Middeleeuwse Verzamelhandschriften uit de
Nederlanden', in: _Dokumentaal_ 23 (1994), p. 59-60.
- Gerard Sonnemans (red.), _Middeleeuwse Verzamelhandschrriften uit de
Nederlanden. Congres Nijmegen 14 oktober 1994_. Hilversum [Verloren]
1996.
- Marie-Jose Govers e.a. (eds.), _Het Geraardsbergse handschrift
[...]_. Hilversum [Verloren] 1994.
- Herman Brinkman (ed.), _Het handschrift-Jan Philipsz. [...]_.
Hilversum [Verloren] 1995.
- Hans Kienhorst en Gerard Sonnemans (eds.), _Het Tuebingse Sint-
Geertruihandschrift [...]_. Hilversum [Verloren] 1996.
- Herman Brinkman en Janny Schenkel (eds.), _Het Comburgse handschrift
[...]_. Hilversum [Verloren] 1997.
(16)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
# Date: Mon, 25 Okt 1997 12:15:20 +0200
# From: P.J. Verkruijsse <piet.verkruijsse@let.UVA.NL>
# Subject: Lit: 9711.16: Pas verschenen: De P.C. Boutens-collectie van de
# Zeeuwse Bibliotheek te Middelburg
=======================================================================
Pas verschenen: P.C. Boutens-collectie, Zeeuwse Bibliotheek, Middelburg
=======================================================================
De P.C. Boutens-collectie van de Zeeuwse Bibliotheek te
Middelburg. Samengesteld en ingeleid door R.M. Rijkse, met
bijdragen van B. Peperkamp en M. Goud. (Polyptychon 2). isbn
90-72872-19-3, ingenaaid met flappen, ill., ca. 160 p.,
fl. 36,50.
In de zomer van 1996 werd de toch al aanzienlijke Boutens-collectie van
de Zeeuwse Bibliotheek te Middelburg verrijkt met een groot aantal
boeken uit de nalatenschap van P.C. Boutens. Veel bijzondere exemplaren
van Boutens' eigen werk (hij was een groot liefhebber van fraai
gedrukte en gebonden boeken), maar ook boeken van anderen uit zijn
bibliotheek, vaak voorzien van opdrachten zoals van Thomas Mann, Paul
Valery en anderen. De aankoop van deze collectie vormde de aanleiding
om een catalogus van de gehele Middelburgse collectie samen te stellen.
De Catalogus is onderverdeeld in een achttal rubrieken. 1.
Handschriften 2. Oorspronkelijk werk en vertalingen van Boutens 3.
Bloemlezingen uit het werk van Boutens 4. Vertalingen van Boutens' werk
5. Boutens op muziek (een interessante collectie partituren) 6. Varia,
met daarin o.a. de beschrijving van het Liber amicorum 7. Boutens'
Boekerij, met de beschrijving van de boeken van anderen die zich in
zijn bibliotheek bevonden. Opgave van gebruikte literatuur en een
uitvoerige index besluiten het boek. In zijn inleiding gaat R.M. Rijkse
in op de totstandkoming van de collectie.
Het boek bevat verder een tweetal bijdragen. B. Peperkamp gaat in 'Iets
over leven en werk van P.C. Boutens' in op Boutens' levensstijl en zijn
voorliefde voor uitstekende diners en fraaie boeken. Ook hoe Boutens
zichzelf zag als dichter komt ter sprake. M. Goud gaat in zijn '"In
memory of a happy afternoon"; opdrachten in boeken uit de bibliotheek
van P.C. Boutens' in op het boekenbezit van Boutens en op zijn
verhouding met andere literatoren.
(17)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
*-------------------------------------------------------------------------*
| |
| Informatie over Neder-L: |
| ======================== |
| Algemene informatie opvragen over Neder-L: stuur mail naar |
| listserv@nic.surfnet.nl met daarin de boodschap: GET NEDER-L INFO |
| Abonnement nemen op Neder-L: stuur mail naar listserv@nic.surfnet.nl |
| met als boodschap: SUB NEDER-L uw-voornaam/voorletters uw-achternaam |
| Neder-L op het web/WWW: Neder-L-nummers zijn vanaf januari 1997 in |
| web-formaat te lezen via: http://baserv.uci.kun.nl/~salemans/ |
| Nadere informatie over Neder-L in web-formaat: zie artikel 9706.01 |
| Oude Neder-L-bulletins opvragen: stuur mail naar listserv@nic.surfnet.nl|
| met daarin een boodschap als: GET NEDER-L LOG9206 |
| (resultaat: logboek met Neder-L-artikelen van juni '92 wordt gestuurd)|
| Gopher-toegang tot Neder-L: alle oude en nieuwe Neder-L-bulletins zijn |
| via Gopher in te zien op gopher.nic.surfnet.nl, in de directory |
| SURFnet informatie/LISTSERV archieven (nic.surfnet.nl)/NEDER-L |
| Algemene URL, voor direct contact vanuit Internet/Gopher/WWW: |
| http://baserv.uci.kun.nl/~salemans/ |
| of: |
| gopher://hearn.nic.surfnet.nl:70/11/1.%20LISTSERVs%20public |
| %20archives%20on%20hearn.nic.surfnet.nl/Neder-L |
| (Geen spatie tussen "20public" en "%20archives" plaatsen.) |
| Neder-L wordt ook verspreid via de Internet-newsgroup bit.lang.neder-l |
| Bijdrage voor Neder-L opsturen: stuur mail naar neder-l@nic.surfnet.nl |
| Contact met redactie: stuur mail naar Salemans@baserv.uci.kun.nl, naar |
| Willem.Kuiper@let.uva.nl, naar Piet.Verkruijsse@let.uva.nl (voor de |
| evenementenagenda), naar Oostendorp@rullet.leidenuniv.nl (voor |
| neerlandistiek op het Web), of naar P.A.Coppen@let.kun.nl |
*-------------------------------------------------------------------------*
*-Einde-------------------- Neder-L, no. 9711.a --------------------------*
Thread Navigation
This is a paginated view of messages in the thread with full content displayed inline.
Messages are displayed in chronological order, with the original post highlighted in green.
Use pagination controls to navigate through all messages in large threads.
Back to All Threads