🚀 go-pugleaf

Goraco polecam przeczytanie czegos tego autora. Tworca francuskiej
literatury powojennej w trakcie swojego kr�tkiego �ycia - zmar� kr�to po
czterdziestce na serce - zajmowa� sie doslownie wszystkim - by� in�ynierem,
tr�baczem, kabareciarzem, pisarzem. Ksiazki Viana sa kwintesencja
absurdalnego humoru. Doskonale wplywaja na miesnie przepony i mimiczne. Nie
jest to jednak absurd jak w wydaniu Grzegorza Halamy (Oklasky) kt�rego
r�wnie� ceni�. Utwory Viana pokazuja swiat w sposob doskonale
surrealistyczny - obrazy bliskie Salvadorovi Dali'emu. Tworzy je g��wnie
przez absurdalne por�wnania. Surrealizm literacki to gatunek w Polsce ma�o
znany i uprawiany. Trudno wskaza� kogo� kto pisze podobnie.

Vian anarchizuje.Vian jest szyderczy i przesmiewczy. Szydzi dos�ownie ze
wszystkiego. Szczegolnie widoczny jest jego antyklerykalizm - w "Czerwonej
trawie" wprowadza w r�ce ksi�dza miotacz hostii aby cala ceremonia komunii
wychodzila sprawniej :) To w�a�nie przez antyklerykalizm wielokrotnie musial
bronic sie w sadzie i pisac pod coraz to innymi pseudonimami.  Jednak
wszystkie te szyderstwa sa akceptowalne, a to przez forme w jakiej
czytelnikowi je przekazuje - luzne opowiadania.

Dla zach�ty przytaczam fragmenty (ale rym.... cym cym)

      "�ni�te ryby" (ze zbioru "Mr�wki")
            ...
            Poda� bilet jakiemu� m�czy�nie stoj�cemu za p�otkiem. M�czyzna
wzi�� go, obejrza� i u�miechn�� si� srogo.
              - Nie ma pan innego? - zapyta�.
              - Nie...-powiedzia� asystent.
              - Ten jest fa�szywy...
              - Ale� to szef mi go da� - powiedzia� grzecznie asystent, z
u�mieszkiem i lekkim mrugni�ciem.
            Urz�dnik za�mia� si� szyderczo.
              - W takim razie nie dziwi mnie, �e jest fa�szywy. Dzi� rano
kupi� ich od nas dziesi��.
              - Dziesi�� czego? - zapyta� asystent.
              - Dziesi�� fa�szywych bilet�w.
              - Ale po co? - zapyta� asystent.
            Tamten u�miecha� si� teraz p�g�bkiem, a drugie p� zwisa�o
luzem.
              - �eby go da� panu - powiedzia� urz�dnik. - Przede wszystkim
po to, �eby pana opieprzono, co niniejszym czyni�, primo i secundo, �eby by�
pan zmuszony zap�aci� kar�.
              - Dlaczego? - zapyta� asystent. - Ja mam bardzo ma�o
pieni�dzy.
              - Dlatego, �e to obrzydliwo�� podr�owa� z fa�szywym
biletem...-odrzek� urz�dnik.
              - Ale to przecie� wy je wystawiacie...!
              - Bo tak trzeba. Bo s� faceci na tyle paskudni, �eby
podr�owa� z fa�szywymi biletami. Pan my�li, �e to zabawne, przez ca�y dzie�
wystawia� fa�szywe bilety?
              - Pewnie, �e lepiej by�cie zrobili, sprz�taj�c perony -
zauwa�y� asystent.
              - Tylko mi tu bez m�dralowania - powiedzia� urz�dnik. - P�a�
pan mandat. Trzydzie�ci frank�w.
              - To niemo�liwe...-zawo�a� asystent. - Kiedy nie ma si�
biletu, p�aci si� tylko dwana�cie frank�w.
              - Ale posiadanie fa�szywego biletu to sprawa o wiele
powa�niejsza - rzek� urz�dnik. - P�a� pan, albo zawo�am psa!


                  "Piana dni" (fragment)
                        ...
                        Colin stan�� przed o�tarzem, podni�s� oczy: przed
nim, przybity do �ciany, wisia� Jezus na swoim krzy�u. Wygl�da�, jakby si�
nudzi�, i Colin go zapyta�:
                        - Dlaczego Chloe umar�a?
                        - Ja nie bior� za to najmniejszej
odpowiedzialno�ci - odpar� Jezus. - Mo�e pogadamy o czym� innym.
                        - A czyja to sprawa? - zapyta� Colin.
                        Rozmawiali bardzo cicho i nikt ich nie s�ysza�.
                        - W ka�dym razie, nie moja - rzek� Jezus.
                        - Zaprosi�em ci� na m�j �lub - przypomnia� Colin.
                        - By� udany - rzek� Jezus. - Dobrze si� ubawi�em.
Dlaczego tym razem nie da�e� wi�cej pieni�dzy?
                        - Nie mam ich ju� - powiedzia� Colin - a poza tym
teraz nie jest to m�j �lub.
                        - Tak...- rzek� Jezus.
                        Wygl�da� na za�enowanego.
                        - To zupe�nie co innego - powiedzia� Colin. - Teraz
Chloe umar�a. Nie podoba mi si� pomys� z t� czarn� skrzyni�.
                        - Mmmmmmm...- mrukn�� Jezus.
                        Patrzy� gdzie� w bok i wygl�da� na znudzonego.
Zakonnik wywija� grzechotk� i wywrzaskiwa� �aci�skie wersety.
                        - Dlaczego sprawi�e�, �e umar�a? - zapyta� Colin.
                        - Och...! - zawo�a� Jezus. - Daj ju� spok�j.
                        Szuka� wygodniejszej pozycji na swoich gwo�dziach.
                        - By�a taka delikatna - powiedzia� Colin. - Nigdy
nie wyrz�dzi�a z�a. Ani my�l� ani uczynkiem.
                        - To nie ma �adnego zwi�zku z religi� - wymamrota�
Jezus, ziewaj�c.
                        Potrz�sn�� lekko g�ow�, �eby zmieni� nachylenie
swojej korony cierniowej.
                        - Naprawd� nie wiem, co takiego uczynili�my - rzek�
Colin. - nie zas�u�yli�my na to.
                        Spu�ci� oczy. Jezus nie odpowiedzia�. Colin podni�s�
g�ow�. Pier� Jezusa unosi�a si� delikatnie i miarowo, jego rysy wyra�a�y
ca�kowity spok�j, oczy mia� zamkni�te i Colin s�ysza�, jak z jego nozdrzy
wydobywa si� cichy pomruk zadowolenia, jak u na�artego kocura.

                              "Wyrywacz serc" (fragment)
                                ...
                                Droga zakr�ca�a, strumie� r�wnie�. Szare
budynki stoj�ce na jego lewym brzegu kry�y przed Zmarem to, co znajdowa�o
si� za zakr�tem.
                                Jeszcze pi��dziesi�t metr�w - i w do�� du�ej
odleg�o�ci przed nim pojawi� si� ko�ci�. A na czerwonym strumieniu -
nieruchoma ��d�. Wios�a zwisa�y z obydwu stron. Za dziobem, kt�ry
prezentowa� mu si� w trzech czwartych, dostrzeg� jaki� ciemny kszta�t
wykonuj�cy nieokre�lone ruchy, wi�c podszed� bli�ej, chc�c zrozumie�.
                                Kiedy by� ju� na wysoko�ci �odzi, dostrzeg�
m�czyzn� uczepionego burty i usi�uj�cego si� na ni� wspi��. Woda z
czerwonego strumienia sp�ywa�a jak �ywe per�y po jego ubraniu, nie mocz�c
go. Jego g�owa ukaza�a si� nad burt�. ��d� porusza�a si�, ko�ysa�a zale�nie
od jego ruch�w. Zmar ujrza� wreszcie twarz m�czyzny, kt�remu przy ostatniej
pr�bie uda�o si� przerzuci� rami� i nog� oraz zwali� si� do �odzi. By� to
cz�owiek do�� wiekowy. Twarz mia� zapadni�t� i nieobecne, b��kitne oczy. By�
dok�adnie ogolony, a d�ugie bia�e w�osy nadawa�y mu wygl�d jednocze�nie
godny i dobrotliwy. Lecz jego nieruchome usta znaczy�a gorycz. W tym
momencie trzyma� w z�bach jaki� przedmiot, kt�rego psychiatra nie m�g�
zidentyfikowa�.
                                Zmar przywo�a� go.
                                - Ma pan k�opoty? - zapyta�.
                                Cz�owiek wyprostowa� si� i uda�o mu si�
usi���. Upu�ci� to, co w�a�nie wydoby� z�bami.
                                - Co pan m�wi? - zapyta�.
                                Pochyli� si� nad wios�ami i podp�yn�� �odzi�
do brzegu. Po kilku machni�ciach dobi� do niego. Tym sposobem Zmar
stwierdzi�, �e brzeg opada pod wod� pionowo, jak urwisko.
                                - Potrzebuje pan pomocy? - zapyta� Zmar.
                                Cz�owiek przyjrza� mu si�. By� ubrany w
worek i jakie� bezkszta�tne �achmany.
                                - Pan jest obcy? - zapyta�.
                                - Tak - odrzek� Zmar.
                                - W przeciwnym razie nie m�wi�by pan w ten
spos�b - zauwa�y� m�czyzna prawie wy��cznie na sw�j u�ytek.
                                - M�g� si� pan utopi� - stwierdzi� Zmar.
                                - Nie w tej wodzie - odpar� m�czyzna. -
Jest do�� zmienna. Niekiedy nie unosi drewna, kiedy indziej kamienie mog�
p�ywa� po powierzchni, ale cia�a zawsze unosz� si� i nie ton�.
                                - Co si� sta�o? - zapyta� Zmar. - Wypad� pan
z �odzi?
                                - Wykonywa�em moja prac� - powiedzia�
m�czyzna. - Do tej wody wrzuca si� martwe rzeczy, �ebym je wy�owi�.
W�asnymi z�bami. Za to mi p�ac�.
                                - Ale przecie� sie� za�atwi�aby spraw� -
zauwa�y� Zmar.
                                Czu� jaki� niepok�j, mia� wra�enie, �e
rozmawia z kim� z innej planety. Doznanie powszechnie znane, pewnie, pewnie.
                                - Musz� je wy�awia� z�bami - rzek�
m�czyzna. - Rzeczy martwe albo zgni�e. Po to je wyrzucaj�. Cz�sto pozwalaj�
im gni� specjalnie, �eby potem je wyrzuci�. A ja musz� bra� je w z�by. �eby
si� roz�azi�y mi�dzy nimi. �eby mi umaza�y twarz.
                                - Du�o za to panu p�ac�? - zapyta� Zmar.
                                - Daj� mi ��d� - powiedzia� cz�owiek - a
p�ac� mi wstydem i z�otem.
                                Na d�wi�k s�owa "wstyd" Zmar uchyli� si� i
mia� to sobie za z�e.
                                - Mam dom - powiedzia� m�czyzna, kt�ry
dostrzeg� odruch Zmara, i u�miechn�� si�. - Daj� mi je��. Daj� mi z�oto.
Mn�stwo z�ota. Lecz nie mam prawa go wydawa�. Nikt mi nie chce nic sprzeda�.
Mam dom i mn�stwo z�ota, lecz musz� poch�ania� wstyd ca�ej wsi. P�ac� mi,
�eby to mnie, a nie ich gryz�y wyrzuty sumienia. Za wszystko, co robi� z�ego
lub pod�ego. Za wszystkie ich przywary. Za ich zbrodnie. Za jarmark starc�w.
Za torturowane zwierz�ta. Za czeladnik�w. I za odpadki.
                                Przerwa� na chwil�.
                                - Lecz wszystko to nie mo�e pana
interesowa� - podj��. - nie ma pan zamiaru zosta� tutaj?
                                Nasta�a d�uga cisza.
                                - Owszem - odrzek� wreszcie Zmar. - Zostan�
tutaj.
                                - Wi�c b�dzie pan taki, jak inni -
stwierdzi� m�czyzna. - Pan r�wnie� b�dzie �y� z czystym sumieniem i zrzuci
pan na mnie ca�y ci�ar swego wstydu. I b�dzie mi pan dawa� z�oto. Lecz
niczego mi pan nie sprzeda za moje z�oto.
                                - Jak pan si� nazywa? - zapyta� Zmar.
                                - Gloria - odrzek� m�czyzna. - Nazywaj�
mnie Gloria. Tak brzmi imi� lodzi. Ja mojego ju� nie mam.
                                - Jeszcze si� z panem spotkam...-powiedzia�
Zmar.
                                - B�dzie pan taki, jak oni - rzek�
m�czyzna. - nie b�dzie pan ze mn� wi�cej rozmawia�. B�dzie mi pan p�aci�. I
b�dzie mi pan rzuca� swoje �cierwo. I sw�j wstyd.
                                - Ale dlaczego pan to robi? - zapyta� Zmar.
                                M�czyzna wzruszy� ramionami.
                                - Przede mn� by� kto� inny - powiedzia�.
                                - W jaki spos�b pan go zast�pi�? - dopytywa�
si� Zmar.
                                - Pierwszy, kt�ry b�dzie czu� wi�kszy wstyd
ni� ja, zajmie moje miejsce - powiedzia� m�czyzna. - Zawsze tak si�
zachowywali w tej wiosce. S� bardzo wierz�cy. Maj� swoje sumienie dla
siebie. Nigdy �adnych wyrzut�w. Lecz tego, kt�ry s�abnie...kt�ry si�
buntuje...
                                - ...wsadza si� na "Glori�" - doko�czy�
Zmar. - A pan si� zbuntowa�.
                                - Och! To nie zdarza si� zbyt cz�sto...-
rzek� m�czyzna. - By� mo�e b�d� ostatni. Moja matka nie pochodzi�a st�d.
                                Ponownie zaj�� miejsce i pochyli� si� nad
wios�ami.
                                - Musz� pracowa� - rzuci�. - Do widzenia.
                                - Do widzenia - odpowiedzia� Zmar.
                                ...





                        Wiecej o tym autorze:
                        http://www.vian.kultura.org.pl/


                        Gor�co polecam
                        Matys