🚀 go-pugleaf

Koning Albert II en de Vlaamse minister van Cultuur Bert Anciaux
weigeren de Prijs der Nederlandse Letteren te overhandigen aan Gerard
Reve (zie DS 6.11). Over de precieze redenen voor deze opmerkelijke
beslissing bestaat onduidelijkheid.


Het hof, dat de laatste tijd nochtans niet karig was met reacties op
persberichten die het hof mishaagden, verkoos om geen toelichting te
verschaffen bij het besluit van Zijne Majesteit. Die toelichting kwam
er wel van het kabinet van minister Anciaux, in de vorm van een
uiterst summier persbericht: "Wegens commotie omtrent de uitreiking
van de Prijs der Nederlandse Letteren", zo luidde het, "heeft Vlaams
minister van Cultuur Bert Anciaux besloten de prijs in besloten kring
te laten overhandigen." Einde bericht.

Dit is een verkeerde voorstelling van zaken. Er w�s helemaal geen
commotie. Er zijn hier en daar een paar krantenberichten verschenen
over het gerechtelijk vooronderzoek tegen Joop Schafthuizen, Reves
partner, waarna een klein berichtje in Het Laatste Nieuws wist te
melden dat de koning had ge�nformeerd naar de stand van het onderzoek
tegen Schafthuizen, en dat de vorst niet veel zin had om de prijs aan
Reve uit te reiken. Waarop Reve dan weer ontstemd reageerde en aan het
hof liet weten dat hij niemand wenste uit te nodigen en een
prijsuitreiking in beperkte kring verkoos. Ergernis en zenuwen
wederzijds, maar commotie? Niet echt. Wat de minister dan precies met
dat woord bedoelde, lichtte hij gisteren toe in een interview met De
Morgen.

"Ik heb deze beslissing genomen omdat ik de spelletjes van meneer
Schafthuizen niet wilde meespelen," aldus Anciaux. Die "spelletjes"
blijken niets anders te zijn dan de vertoornde reactie van
Schafthuizen (en van Reve zelf) op het bericht in Het Laatste Nieuws.
De minister betwijfelt of Schafthuizen en Reve genoegen zouden hebben
genomen met het voorgestelde compromis -- Schafthuizen zou wegblijven
van de prijsuitreiking -- maar geeft toe geen contact te hebben gehad
met de schrijver en zijn levensgezel. De twijfel van Anciaux klinkt
daardoor wel erg gratuit.

Het vermoeden blijft bestaan dat Anciaux, ondanks zijn heftige
beweringen van het tegendeel, zich door een gegeneerde vorst als
schaamlap heeft laten gebruiken. In dat geval zou een minister die de
Prijs der Nederlandse Letteren ernstig neemt -- en zich bovendien een
republikein noemt -- beter de eer aan zichzelf hebben gehouden. Maar
als Anciaux inderdaad uit eigen "inzicht" heeft gehandeld, dan is zijn
besluit zo mogelijk nog verwerpelijker. Er deugt immers niets aan de
argumentatie van de minister.

Het gegeven dat een minister van Cultuur eigenmachtig besluit de
ceremonie die bij de uitreiking van de Prijs der Nederlandse Letteren
hoort te elimineren omdat de "spelletjes" van de levenspartner van de
laureaat hem niet bevallen, is te stuitend voor woorden. Anciaux zei
in het interview nog dat Joop Schafthuizen "misbruik maakt van zijn
positie". Ook dat had hij beter niet gezegd.

Frank Albers
Standaard der Letteren, 8.11.2001