🚀 go-pugleaf

Ruud Hoekzema <rhoek@xs4all.nl> tracteerde de goegemeente op het
historisch exacte (leve de objectieve geschiedenis !)  onderstaande:

=>Rob Barends (rbarends@bga.com):

=>>Dank voor deze bijdrage, die het verhaal weer in een heel ander, meer
=>>positief voor de Noord-Nederlanders, licht stelt.

=>Tja, het is jammer dat het geschiedenisonderwijs, zeker wat betreft
=>de `vaderlandse geschiedenis', op scholen doorgaans zo chauvinistisch
=>getint is. Er wordt niet direct gelogen, maar het weglaten van toch
=>essentiele elementen komt eigenlijk op hetzelfde neer.

Klopt, en het jammere is dat dit in de meeste landen in Europa ook zo
gebeurt.

=>Het economisch zwaartepunt van de Nederlanden lag rond 1550 in de
=>gewesten Brabant en Vlaanderen, maar dat wil nog niet zeggen dat in
=>het noorden alleen maar een stelletje `boerenkleikneuters' woonden.
=>Holland was zeker niet onbelangrijk, en langs de Zuiderzee lagen
=>legio rijke handelssteden. De Nederlanden waren in vergelijking met
=>de rest van Europa stinkend rijk, maar het zuiden wat meer dan het
=>noorden.

Klopt. Men vergete niet dat in de middeleeuwen o.m. de streek rond
Deventer bv een zeer gecultiveerde streek was, die ook toonaangevend
was op religieus en philosophisch vlak in het geheel der Nederlanden
zowel Zuid als Noord.

=>Philippe's verhaal is duidelijk geschreven met een Belgische kijk op
=>de zaak, die ik vroeger op school met geschiedenis nooit gehoord heb

Zou die kijk  echt zo "Belgisch" zijn ? Of was wat je op school
onderwezen kreeg niet diep "verhollands"?

Voorbeeld:

Op 14 april (1574) geschiedde de veldslag van Mookerheide bij Nijmegen
in dewelke de Spanjaarden  onder Sancho d'Avila een volledige
overwinning behaalden op het leger van de Graaf Lodewijk van Nassau,
die met de Graaf Hendrik, zijn broer en de Hertog Christoffel van
Beieren , ofwel in het gevecht sneuvelden, ofwel in de vlucht van de
paarden werden gedood, ofwel in de waterpoelen werden vermoord."
 
Dit is het verslag (door mij in hedendaags Nederlands omgezet) van
Pater Bernardus de Jonghe geschreven rond 1780 te Gent-Belgie.

Exacte referentie: "Gendsche Geschiedenissen ofte Kronyke van de
Beroerte en Ketterye binnen en omtrent de Stad van Gend .Sedert het
jaer 1566 tot het jaer 1585" 
Te samen gevoegt uyt verscheyde Schriften van eventydige
Aanteekenaers, Archiven van Kloosters enz.. door P. Bernardus DE
JONGHE, Jubilaris van ' t Predikheeren Orden. 

Ik bezit nl de originele editie van 1780.

Wat staat in Hollandse geschiedenisboeken daarover ?

Als hetzelfde verhaal met een "Belgische tint" wil overzetten, zou het
bijvoorbeeld zo *kunnen *klinken:

Op (datum) heeft onze Generalissimo, de roemrijke en glorieuze Sancho
d'Avila, gedreven door de loofwaardige ijver om de ketters uit het
Noorden tot de ene en ware geloof te bekeren, in een gigantische en
zware veldslag op de Nijmeegse Mookerheide een verpletterende
nederlaag bezorgd aan de trawanten van ene Heresiarch Lodewijk van
Nassau genaamd , die samen met zijn broer Hendrik en zijn handlanger
Christoffel Hertog van Beieren door onze troepen werden afgemaakt en
in de waterpoelen werd  gegooid, tot eer en redding van het in nood
verkerende Vaderland. De vrnietiging van die ketter bendes werd door
het glorieuze Spaanse leger succesvol tot in de puntjes uitgevoerd.

Zet het nu om in een vaderlands lievend verhaal met een "Hollandse
tint":

Op (datum) 1574  werden de bevrijdende legers tegen de schandalige
dictatoriale zetten van de lepe Koning van Spanje, Philips de 2e , de
strijdmachten van 's lands held en bevrijder graaf Lodewijk van
Oranje-Nassau, van zijn broer en van de hertog Christoffel van Beieren
in een hinderlaag gelokt door ene Sancho d'Avila, een soort Spaanse
struikrover. Door omstandigheden verdwenen op mysterieuze wijze Graaf
Lodewijk zijn broer Hendrik en de Hertog van Beieren . Ze werden nooit
teruggevonden en de legende vertelt dat zijn op glorieuze wijze voor
hun land sneuvelden. Moge dit voorbeeld stichtend zijn voor alle
vaderlandslievende en democratie minnende Nederlanders. Hoe een
famlilie haar dierbaartste telgen op het Altaar van de Vrijheid, de
religieuze Tolerantie, de Onafhankelijkheid van het snode en sectaire
Spanje en later de democratie opofferde. Oranje boven ! En dit voor
altoos !

Waar is de objectiviteit ???
 
=>(hierbij moet ik wel opmerken dat ik in de bovenbouw geen geschiedenis
=>meer had), maar zijdelings wel met het Nederlandse literatuuronderwijs
=>over die tijd.

=>Wat dat betreft is het een verademing om een boek op universitair
=>niveau te lezen, daarin wordt tenminste gestreefd naar enige
=>objectiviteit, en wordt er ook gekeken naar de internationale
=>situatie.

Daarom denk ik wel dat het opus van de Engelsman Geoffrey parker een
aanwinst is voor al wie ge-interesseerrd is in de 80jarige oorlog
ProSpaans of ProStaats.

=>>                      Ik heb Philippe's
=>>verhandeling naar het ING (Instituut voor Nederlandse Geschiedenis)
=>>gestuurd voor commentaar.

=>Ik ben benieuwd.....

=>>Rob (ook geen historicus, maar wel mateloos geinteresseerd)

=>Als we toch bezig zijn, ik weet nog wel een paar aardigheidjes (sorry)
=>die onder het gewone `gepeupel' weinig bekend zijn.

Ja, Rob Barends kan moeilijk tegen verkleinwoorden... 

=>De 80jarige oorlog wordt vrijwel altijd bestempeld als een godsdienst-
=>oorlog, maar dat is maar zeer ten dele correct. Filips II wilde in de
=>Nederlanden het absolutisme invoeren (de mode van die tijd), wat op
=>sterk verzet stuitte van de steden en de lagere adel die hierdoor een
=>groot gedeelte van hun privileges zouden kwijtraken. Zeker in het begin
=>vond `de Opstand' zijn aanhang onder zowel katholieken als protestanten.
=>Willem van Oranje werd pas protestant toen duidelijk werd dat de kern
=>die was overgebleven protestant was.

Daarmee ben ik het overkort mee eens.

=>Iets dat ook nogal eens graag vergeten wordt, is dat `de Opstand' in
=>het zuiden begon.

Is zo.

=>In het noorden was men er zelfs lang afkerig van, oa
=>omdat meedoen de handelsbetrekkingen ernstige schade zou kunnen
=>berokkenen (typisch Nederlands :) ). De Beeldenstorm is in het zuiden
=>veel erger te keer gegaan dan in het noorden. 

ben het met dit ook mee eens.

=>De veldtochten van de Nassau's waren in het begin vooral gericht 
=>op `bevrijding' van het zuiden.

Klopt.
Men vergete niet dat het zuiden veel dichter bevolkt was dan het
Noorden en daarom belangrijker. Wat weinig mensen weten is dat Belgie
(inclusief stukken van Z. Limburg) in 1830 4 millioen inwoners telde,
terwijl Nederland er maar 2 millioen telde. 

De bevolkings-schalen van toen en van nu kunnen onmogelijk met elkaar
vergeleken worden .

=>De economie van de Republiek tijdens de Gouden Eeuw dreef vooral op
=>de stapelmarkt-functie van Amsterdam. Goederen van `overal ter wereld'
=>werden naar Amsterdam gehaald en opgeslagen, en dan verder binnen
=>Europa verhandeld. Met het beter worden van de schepen (sneller en
=>veiliger) werd het voor andere landen steeds aantrekkelijker om zelf
=>het gewenste op te halen, zodat Amsterdam steeds meer aan belang
=>inboette. Nadat Stadhouder-Koning Willem III het kapitaal dat de
=>Republiek had opgebouwd had verkwist om Engelse oorlogen tegen
=>Frankrijk te financieren, stortte de economie van de Republiek dan
=>ook totaal in elkaar.

Dit kwam mede omdat landen zoals Engeland, Zweden en Frankrijk ook,
dank zij het absolutisme van hun vorsten , veel aan macht hadden
kunnen toenemen.  Als je het boek van Vertot over de penetratie van
het Lutheranisme in Scandinavie leest (Parijs 1830), wordt veel van
wat zich in het Balticum in de 16 en 17 eeuw afspeelde duidelijker. 

Een van de oorsprong van de toenemende rijkidom van Engeland en vooral
van Zweden was de naasting (inpalming) van de bezittingen van de
steenrijke kloosters en abdijen. 

Toen de zendelingen van Maarten Luther in Zweden aankwamen hebben ze
hun missionnaire "speerpuntactie" in drie richtingen gericht:

1. Tegen de pastoors en religieuzen (paters en nonnen) de waanzin van
het celibaat gepredikt. 

2. Tegen alle theologen en philosophen en andere mensen die in
Universiteit doceerden: de waanzin gepredikt om  al hun denken via
Rome te laten goedkeuren terwijl ze tenminste even goed geschoold
waren dan wie in Rome doceerde.

3. Tegen Gustav Vasa, de koning, gezegd: Nu dat de pastoors en de
paters en nonnen trouwen, nu dat de theologen en de philosophen geen
buitenlandse inmenging in hun werk nodig hebben, moet U ,als koning,
de macht van Rome ook d'er bij overnemen. 

De geest van het absolutisme verving het cesaro-papisme van
vroeger(dubbel gezag: geestelijke en wereldlijke, gepersonnifieerd
door de Keizer en de Paus). De koning werd (ook uit eigen belang)
protestant, naastte de kerkelijke goederen en kon zijn macht op geheel
de clerus en de universiteiten zonder oppositie verder uitoefenen: hij
had zowel de hersenen van het land als de poen in handen.

Die opkomst van de absolute monarchieen luidden mede daarom  het begin
van een recessie voor de Republiek der Nederlanden en van de macht in
Europa van de Stadhouders.

=>Nah, 't is wel weer lang genoeg.....

'k Heb het nog wat langer gemaakt.
Met de hoop dat er toch enkele mensen ge-interesseerd blijven.

Want wie de lessen van de geschiedenis niet kan trekken is gedoemd
haar misstappen weer over te doen...

=>Ruud

Philippe