🚀 go-pugleaf

be.history toegevoegd.


meTaal schreef op Thu, 4 Sep 2003 20:35:40 +0200 in de nieuwsgroep
nl.taal 

Voor de duidelijkheid zet ik onze eerdere tekst er toch maar eventjes
weer bij:

____________________________________________________________
MM (over het Koerdisch):
> Ja, wat wil je. Als een taal jaren- misschien wel eeuwenlang
> onderdrukt wordt, als er geen onderwijs in gegeven mag worden, als het
> gebruik ervan bestraft wordt, dan verzeilt die taal in een positie
> waarin er geen standaardtaal meer bestaat en er enkel de dialecten
> overblijven. Wij kunner er over meespreken in Vlaanderen. Aan het
> begin van de negentiende eeuw was de toestand hier net zo.

ES:
Behalve dan van 1815 tot 1830.
De "vermaledijde Kaaskoppen" hanteerden - ook in het zuiden -
het Nederlands (naast het min of meer gelijkberechtigde Frans).
____________________________________________________________

Waarop ik dan repliceerde:

>"Michel Martens" <metrisch_malen@yahoo.com> in:
>jke4lv4b1rpfu7qigf7q158u41gdpfg69l@4ax.com...
>
>[...]
>
>> De Nederlanders zelf wel maar die stelden in die periode dan ook vast
>> dat de kwaliteit van het Nederlands dat gebruikt werd door de
>> Vlamingen, ook die met een bepaalde opleiding (ambtenaren
>> bijvoorbeeld) zo bedroevend laag was en zo van streek tot streek
>> verschilde dat je helemaal niet  van een eenheidstaal kon spreken. De
>> toestand was dus zoals ik hierboven schetste, ook in de periode
>> 1815-1830.
>

ES:
>Tja. Maar alle wetten en offici�le gemeentelijke stukken werden
>toch maar eventjes in beide talen (NL & FR) opgemaakt.
>Dat staat als een paal boven water.
>Ik heb ooit eens het archief van het gemeentehuis van Westerlo bezocht -
>gevestigd in het wondermooie kasteel van wijlen de gravin van/de Merode -
>en daar snuffelde ik in de prachtige banden, waarin de stukken uit die
>tijd staan. Even tweetalig als wonderlijk.

Ik weet niet uit welke periode de stukken die jij kon inkijken
dateren. Ook niet om welke stukken het gaat maar er is een periode
geweest tijdens de hereniging dat alle offici�le stukken in de
landstaal gesteld dienden te worden, voor Vlaanderen dus in het
Nederlands. Frans mocht toen niet meer. De kwaliteit van dat
Nederlands zal wel een beetje bedenkelijk zijn geweest en zeker niet
eenvormig. Aangezien de door jou ingekeken stukken nog tweetalig waren
zou je kunnen veronderstellen dat het teksten zijn geweest van v��r
1823 toen een in 1819 genomen taalbesluit van kracht werd. Indien ik
het goed heb dienden de akten van de burgerlijke stand al van bij de
hereniging in de streektaal gesteld te zijn en dit overeenkomstig een
besluit van Willem I van 1814 toen hij nog gouverneur-generaal van de
Zuidelijke Nederlanden was. Of dit effectief ook overal zo gebeurde is
twijfelachtig want heel wat ambtenaren konden eenvoudigweg geen
Nederlands. Sommigen van hen waren zelfs nog Fransen die hier ondanks
alles toch maar gebleven waren.

Maar dat zijn de offici�le stukken.

In de praktijk lagen de zaken anders. In Vlaanderen was er geen
ambtenarenkorps voorhanden dat Willems taalwetten kon toepassen, laat
staan opleggen aan anderen. De taalwetten ondervonden geweldig veel
weerstand van de verfranste burgerij, van de magistratuur, van de
hogere ambtenaren en wellicht ook van de hogere clerus. Ook de
belangrijkste politieke groepen moesten er niets van weten. Die
weerstand was zo heving dat Willem zich genoodzaakt zag de taalwetten
terug te schroeven en het gebruik van het Frans weer toe te laten.
Willem ondervond ook geen steun uit het Noorden. Het latere argument
van Nederland dat de 'taalstrijd' een Belgische en dus buitenlandse
aangelegenheid was en door de Belgen maar opgelost diende te worden
houdt geen steek want ook ten tijde van de hereniging kon het ze geen
zier schelen. Het Vlaamse argument dat het ook om de verdediging van
_hun_ taal ging was niet aan Nederland besteed en nog steeds niet. Zie
maar wat er de jongste jaren gebeurde en gebeurt in Brussel en
Straatsburg met betrekking tot de situatie van de zogenaamd kleine
offici�le talen in Europa.

Maar goed, de taalpolitiek van Willem mag dan al mislukt zijn, ze
heeft wel, zoniet de grondslag gelegd dan toch een stimulans gegeven
aan een groep ambtenaren en literatoren die de taalpoltiek van Willem
gunstig gezind waren, om zich verder in het Algemeen Nederlands te
bekwamen. Van hen kwam dan later, na de Belgische revolutie, in het
verfranste en opnieuw verfransende Belgi� de aanzet die nodig was om
het Nederlands in Belgi� opnieuw ingang te doen vinden. Zo ontstond de
Vlaamse Beweging. De taalpolitiek van Koning Willem I is uiteindelijk,
hondertachtig jaar later dan toch geslaagd zou je kunnen zeggen.


-- 
Groeten,
Michel.