🚀 go-pugleaf

"Luc Van Braekel" <luc@flanders.info> schreef op Wed, 31 Jul 2002
20:38:13 GMT in nieuwsgroep nl.taal:

>"Michel Martens" <m.martens@skynet.be> wrote in message
>news:5hdgkukkat20dqcu5u85cm6ske8ao64ht2@4ax.com...
>
>>  Ik denk niet dat het taalparticularisme, in de zin zoals het bedoeld
>> wordt met betrekking tot negentiende-eeuwse toestanden, vooral dan in
>> West-Vlaanderen, nu nog bestaat.
>
>Je had twee strekkingen in het taalparticularisme: die van De Foere, die
>"Vlaamsch" en "Hollandsch" als twee afzonderlijke talen beschouwde, en
>die van Gezelle, die elk dialect als een afzonderlijke taal beschouwde.

Ja, maar in zijn eigen werk toch een soort algemene taal hanteerde die
door al die dialectsprekers toch begrepen werd. Er staan natuurlijk
een boel regionale woorden en uitdrukkingen in, maar een woord als
'kobbe' zullen ze wel verstaan hebben van Sluis tot Ekelsbeke.


>
>Van het taalparticularisme van Gezelle is geen sprake meer, hoewel je
>hier en daar (vooral hier in West-Vlaanderen) nog stemmen hoort opgaan
>om in het onderwijs speciale lessen dialect te geven, zodat het dialect
>niet verloren gaat.

Ik meen te weten dat dit ook in andere delen van het taalgebied een
betrachting is. Kijk maar eens naar de webstekken die gewijd zijn aan
streektalen: West-Vlaams, Limburgs, Drents, Brabants ...
Er zijn er beslist nog. Ik vind het trouwens lovenswaardige
initatieven. Sommige van die streektalen zijn zelfs erkend door
'Europa'.

>De strekking De Foere is evenwel nog steeds actief.  Er gaan nog steeds
>stemmen op om het Vlaams als een aparte taal te beschouwen.  De intussen
>overleden taalsocioloog Kas Deprez was een bekend voorstander van deze
>stelling (zie ook thread
>http://groups.google.com/groups?threadm=MPG.14ab02d99d36e9e09897be%40news.pandora.be

Ja, ik herinner me die mededeling van Steven Ceuppens.
Maar ik denk niet dat er nog iets bestaat wat je echt 'een beweging'
kunt noemen die streeft naar een aparte taal, het Vlaams (wat dit ook
moge zijn), in Vlaanderen. En zo die al bestaat, dan hoort ze thuis
bij de folkloristische groeperingen. Maar natuurlijk is het niet zo
dat je omwille van het gebruik van typisch Belgisch Nederlandse
woorden een taalparticularist zou zijn. Zo iemand gebruikt gewoonweg
de taal die hij kent. Hij zingt zoals hij gebekt is en wij Vlamingen
doen dat in Nederlandse oren allemaal. 


>> in Vlaanderen in tegenstelling tot Nederland nog w�l bestaat, is
>> een vorm van purisme. De term 'purisme' voldoet mij eigenlijk niet
>> helemaal, want het verschijnsel waar ik het over heb is niet zozeer
>> een gezochte vertaling van vreemde woorden, dan wel het op een
>> natuurlijke wijze ontstaan van allerlei benamingen voor zaken,
>> waarvoor men in Nederland een ander, veelal vreemder woord gebruikt
>> (droogzwierder/centrifuge bijvoorbeeld). Ik bedoel hier dus niet het
>> beroemde 'geheimschrijver' voor 'secretaris', maar andere
>> spontaan ontstane woorden. De kans dat dit nu nog gebeurt met nieuwe
>> begrippen is kleiner dan vroeger, gezien de moderne
>> communicatiemogelijkheden, waarvan ik op dit eigenste ogenblik ��n aan
>> het gebruiken ben. De oudere 'purismen' echter blijven nog steeds een
>> wezenlijk onderdeel van de taal. Zeker van de spreektaal en in mindere
>> mate van de schrijftaal.
>
>Het purisme was ook een strekking in de letterkunde, met Van Duyse en
>Dautzenberg als belangrijkste vertegenwoordigers.  'Purisme' sloeg dan
>op de bijzondere aandacht voor metrum en strofe in de po�zie, en niet op
>het bannen van leenwoorden.  Het boek waaruit ik citeerde bevat ook
>hoofdstukken over de puristen en de particularisten in de betekenis
>zoals hier samengevat.
>
>Het purisme zoals jij het definieert is aan het uitsterven.
>'Regenscherm' en 'zonnescherm' hoor je vrijwel nooit meer, 'paraplu' en
>'parasol' des te meer.  Alleen 'zetel' in de betekenis van 'fauteuil' en
>een paar andere purismen blijven onuitroeibaar.

Precies. Dat bedoelde ik. Alleen zijn het er wel meer dan 'een paar'.

>Het Afrikaans heeft het purisme tot een quasi-kunstvorm geperfectioneerd
>, maar dat is een andere discussie ... (wat fauteuil betreft:
>http://dictionaries.travlang.com/DutchAfrikaans/dict.cgi?query=fauteuil )
>
>Luc
>


-- 
Groeten,
Michel.

"Alsoo wordt in Brabant met d'aldersuetste voys,
"Ghesproken en ghebruyckt het alder beste duyts.

Jonker Jan van der Noot (16de eeuw)