🚀 go-pugleaf

Verdwijnt Nederlands uit Vlaams hoger onderwijs?

Door de Europese hervorming van het hoger onderwijs moeten de
licentiaten van vandaag plaatsmaken voor de "masters" van morgen. In
het kielzog van deze hervorming wordt in het hoger onderwijs het
Nederlands vervangen door het Engels. Gustaaf Van Wichelen van het
Overlegcentrum van Vlaamse Verenigingen (OVV) voert actie om dat te
voorkomen.

ANTWERPEN - Bologna, Salamanca, Praag, straks Berlijn : allemaal
steden waar de Europese ministers van Onderwijs bespraken hoe het
hoger onderwijs in de respectieve landen op ��n leest wordt geschoeid.
Er is nog veel werk aan de winkel. Maar sinds de Bologna-verklaring
zijn de krachtlijnen bekend.

Al het hoger onderwijs wordt georganiseerd op basis van twee cycli.
Een eerste cyclus, van drie jaar, resulteert in het diploma van
"bachelor", waarmee men op de arbeidsmarkt al iets kan doen. Een
tweede cyclus, van ten minste twee jaar, eindigt met het diploma van
"master". Daarna volgt desgevallend de derde cyclus : het
postuniversitair onderwijs. Verder wordt de studie overal op ongeveer
dezelfde manier ingevuld en komen er kwaliteitseisen.

Dit alles is nodig omdat mensen steeds mobieler worden. Ze trekken van
het ene land naar het andere, maar stellen dan vaak vast dat ze in het
buitenland met hun diploma niks kunnen doen. De hervorming moet dat
veranderen. Overal komen dezelfde diploma's met dezelfde "inhoud". Het
wordt zelfs mogelijk een eerste jaar in het ene land, het tweede jaar
in een ander land en de resterende jaren in een derde land te
studeren.

Gustaaf Van Wichelen, bestuurslid van het Overlegcentrum van Vlaamse
Verenigingen (OVV) noemt dat een heel positieve evolutie. Maar hij
vreest dat, in het kielzog van deze hervorming, straks het Nederlands
in het hoger onderwijs de plaats moet ruimen voor het Engels. En dat
vindt hij ni�t goed.

Gazet van Antwerpen : Vanwaar die vrees? 

Gustaaf Van Wichelen : "Bij de hervorming van het hoger onderwijs
werken Vlaanderen en Nederland samen. In Nederland zegt de wet dat
alles in het Nederlands moet, tenzij er met de studenten een
gedragscode is afgesproken. Het resultaat is dat in Nederland nu al
meer dan 500 opleidingen volledig in het Engels verlopen. En Nederland
geldt op veel terreinen als voorbeeld voor Vlaanderen..."

Gazet van Antwerpen : Hoe is de regeling in Vlaanderen? 

Gustaaf Van Wichelen : "Volgens de decreten van 1991 en 1993 mag in de
hogescholen 20% van de colleges in een andere taal worden gegeven,
voor zoverre dat gebeurt door een gastprofessor. In de universiteiten
mag maximum 20% van de licentiaatsopleidingen in een andere taal,
zonder die voorwaarde van een gastprofessor. Verder kunnen
buitenlandse studenten, wanneer ze voldoende in aantal zijn, altijd
onderwijs in hun taal vragen. We hebben het dan over "een" vreemde
taal. Maar iedereen weet dat het in feite alleen om het Engels gaat."

Gazet van Antwerpen : Waar zit dan het probleem? 

Gustaaf Van Wichelen : "Er is een nieuwe regeling in de maak. Die gaat
ook uit van het Nederlands als basistaal regel, maar laat heel veel
uitzonderingen toe. Voor taalonderwijs, wat logisch is, maar ook voor
allerlei andere studies, voor buitenlandse studenten, voor tweede
opleidingen enzovoort. In feite evolueren we naar een situatie waarin
alles in het Engels kan, op voorwaarde dat er een equivalent in het
Nederlands bestaat en dat studenten altijd kunnen vragen om hun
examens in het Nederlands af te leggen. En we gaan eindigen met alleen
nog Engels."

Van Wichelen somt zijn argumenten op voor het behoud van het
Nederlands in het hoger onderwijs.

1. Cultuur 
"Onderwijs, taal, cultuur mogen we niet globaliseren. Doen we dat
toch, dan verdwijnen ze onder de pletwals van de vrije markt �n het
Engels. De Nederlandse ministers van Onderwijs, Ritzen en Hermans,
hebben ons niet geholpen. De eerste pleitte voor een veralgemening van
het Engels. De tweede was er zelfs van overtuigd dat het Nederlands
over 100 jaar niet meer bestaat. Ik verzet mij hiertegen."

2. Kwaliteit 
"Onderwijs in een andere taal verlaagt de kwaliteit. Dat heeft
onderzoek in Nederland aangetoond. Zo werden in Delft de
ingenieursstudenten opgedeeld in twee taalgroepen : Nederlands en
Engels. De kwaliteit van wie in het Engels studeerde, bleek beduidend
lager. Logisch, want slechts uitzonderingen beheersen meer dan ��n
taal tot in de perfectie."

3. Taalachterstand 
"Alle onderzoeken bewijzen dat taalachterstand de voornaamste reden is
waarom jongeren niet slagen. Studie in een vreemde taal zal nog meer
jongeren doen afhaken. Voor allochtone studenten is dit helemaal een
ramp. Zij moeten eerst Nederlands leren, wat al niet gemakkelijk is.
En dan volgt w��r een nieuwe taal. Ze zullen er niet aan beginnen."

4. Dualisering
"Vroeger spraken de directeurs en de kaderleden Frans, de arbeiders
Nederlands. Straks doet de top het in het Engels en het voetvolk in
het Nederlands. En opnieuw zullen ze elkaar niet begrijpen."

Gustaaf Van Wichelen vindt dat Marleen Vanderpoorten als Vlaams
minister van Onderwijs haar verantwoordelijkheid moet nemen. "Ze mag
het initiatief in deze kwestie niet overlaten aan de universiteiten.
Want die denken commercieel, niet cultureel."

Toch kant Van Wichelen zich niet tegen �lk onderwijs in een vreemde
taal. "In de tweede cyclus moet het kunnen. Maar onder voorwaarden, �n
beperkt. Het belangrijkste in onderwijs is vakkennis. Om een taal te
leren, heb je het taalonderwijs."

Eric DONCKIER
Gazet van Antwerpen, dinsdag 17 september 2002