🚀 go-pugleaf

"Kristoff Bonne" <kristoff.bonne@compaqnet.nospam.be> wrote

> Even een vraagje economie:
> Tijdens het opstellen van het plan van de euro als eenheidsmunt voor
> Europa waren er opmerking van (vooral Amerikaanse) economen.
> Zij stelde dat er -voor een goede werking van een eenheids-munt- je een
> aantal elementen nodig had, en ��n daarvan is de 'vrije beweging van
> werknemers', zodat werknemers uit een regio die het enonomisch niet zo
> goed doet kunnen verhuizen naar regios waar het wel beter gaat.

Deze vraag valt binnen het probleem over welke oppervlakte je een
gemeenschappelijke munt met andere mensen wil hebben. Dus moet je weten wat
de voor- en nadelen van een gemeenschappelijke munt zijn. Het voordeel is
redelijk simpel: eenvoud. Als je met de bedrukte stukjes papier die jij als
geld beschouwt ontdekt dat de bakker vandaag is uitverkocht, dan vind je het
fijn als de bakker in het volgende dorp diezelfde stukjes papier ook als
geld beschouwt. Dat pleit voor een groter oppervlak: waarom niet ineens de
hele wereld? Om dat te weten moet je nadenken over de nadelen van een
eengemaakte munt, en dat is iets ingewikkelder.

Neem een blad en teken een driehoek. Bij ��n van de hoeken schrijf je
"gemeenschappelijke munt". Bij een andere schrijf je "souvereine monetaire
politiek". En bij de derde schrijf je "vrij kapitaalverkeer". Elk van deze
drie is iets dat je als economie graag wil hebben. Nu kan je echter bewijzen
dat je maar twee van de drie hoekpunten kan innemen, het is alsof je een
spel speelt waarbij de driehoek het speelbord is, en de spelregels zeggen
dat je ��n rechte lijn mag trekken. Je kan een keuze maken tussen welke
combinatie van twee punten je wil meenemen, maar je geeft noodzakelijkerwijs
het derde op. Meer over dat "bewijs" in mijn post hier:

http://groups.google.com/groups?q=trilemma+author:robeys&hl=nl&selm=3bc1e752
%240%2421076%24ba620e4c%40news.skynet.be&rnum=1

(Het staat in het tweede deeltje van die post)

Nu is het zo dat moderne ontwikkelde economie�n hebben gekozen om op de
driehoek in ieder geval vrij kapitaalverkeer mee te nemen. De vraag is dus
of een land als Duitsland, Frankrijk, Belgi�, enzovoort, liever een eigen
monetair beleid wil voeren tav de anderen (maar dan de muntstabiliteit moet
opgeven) of dat ze liever muntstabiliteit hebben (maar dan hebben ze geen
eigen monetair beleid meer).

Dus is het nadeel van de gemeenschappelijke munt het feit dat grote gebieden
hun eigen monetair beleid moeten opgeven, terwijl de voordelen de eenvoud
van transacties zijn. Einde deel 1, wat zijn de voor- en nadelen van een
gemeenschappelijke munt als de euro. Begin van deel 2, waarom beginnen de
Amerikanen over arbeidsmobiliteit?

Wel, wanneer je grote gebieden beschouwt, zoals Euroland er zeker ��n is,
dan kan het gebeuren dat er deelgebieden zijn waar de economie oververhit is
en inflatie dreigt, en andere gebieden waar de economie zwak staat en
recessie dreigt. Tegen die twee gevaren hebben we een probaat middel. Dat
middel zit in de monetaire politiek, waarvan we net gezien hebben dat het
een nadeel is wanneer we er geen meer kunnen voeren. En de reden waarom dat
een probleem is, is dat je precies de tegenovergestelde monetaire politiek
moet voeren wanneer inflatie dreigt, tegenover wanneer recessie dreigt.

Met andere woorden, de gemeenschappelijke munt - wat *gegeven* het vrij
kapitaalverkeer het loslaten van een monetair beleid impliceert - kan een
probleem zijn indien er niet genoeg economische convergentie tussen de
verschillende deelgebieden bestaat. Dat laatste zou nog steeds kunnen
opgevangen worden, dus ook zonder vlottende munten en monetaire
beslissingen, indien de onevenwichten op een *andere* manier worden
weggewerkt. Bijvoorbeeld, wanneer de werknemers vlot wegtrekken uit gebieden
waar weinig te beleven valt en gaan naar gebieden waar ze om werknemers
zitten te schreeuwen, dan vermindert zowel de inflatoire druk in het laatste
gebied als de recessiedruk in het eerste gebied.

Maar dan moet die arbeidsmobiliteit er wel eerst zijn, natuurlijk, en waar d
e hooggeleerde Amerikanen het over hadden is dat er in Europa momenteel
weinig arbeidsmobiliteit is, en dat er ook geen monetair beleid per
deelgebied kan gevoerd worden. Dus vragen ze zich af wat Europa zal doen
als, bijvoorbeeld, Duitsland in een zware recessie zou zinken terwijl,
bijvoorbeeld, Frankrijk een inflatieprobleem heeft.

De euro bestaat nu drie jaar. Het probleem heeft zich nog niet gesteld, niet
in die mate dat het bestaan van de gemeenschappelijke munt er door in vraag
kan worden gesteld. Maar het is denkbaar dat het er toch nog van komt, en we
kunnen ons allemaal afvragen wat Europa in dat geval zou doen.

Hier nog een artikel van vier bladzijden dat heel goed beschrijft hoe er
geen simpele antwoorden zijn voor de problemen rond mijn driehoek; niet voor
Europa, niet voor Argentini�, niet voor de Azi�landen, enzovoort. Economie
is behalve een beetje wetenschap ook een beetje een kunst, wat maakt dat ik
me altijd afvraag wat ons bezielt om het uitgerekend in handen van politici
te geven.

http://web.mit.edu/krugman/www/coyle.html

Ciaooooooooo, Koen