🚀 go-pugleaf

Redgy van Hove (rvanhove@hookon.be):

>On 05 Jan 97 19:02:55 +0100, Ruud Hoekzema <rhoek@xs4all.nl+> wrote:

>>In 1648 had de Republiek 800.000 inwoners, en er staat me bij dat de
>>Zuidelijke Nederlanden er toen 2 miljoen hadden.

> Eerste aside: inbegrepen in de Zuidelijke Nederlanden was toen nog
>(tot het verdrag van Utrecht) het huidige Departement du Nord. 4
>miljoen inwoners nu, niet te vergelijken dus met 1 miljoen Luikenaars.
>Mijn "terroir" (Adrigem, (Pollink)hove, Sint-Omaars) was overigens
>toen al Frans (maar nog Nederlandstalig). Kales was Engels gebied.

Klopt. De Zuidelijke Nederlanden waren veel groter dan het huidige
Belgie + Luxemburg, zelfs als je het Prinsbisdom Luik niet meerekent.

(Noemen jullie in Belgie Calais echt Kales? De eerste keer dat ik daar
heen reed zat ik me een hele tijd af te vragen wanneer Lille nou
eindelijk eens op de borden zou verschijnen, tot ik me af ging vragen
waar Rijsel nou eigenlijk lag...)

>>......... Het was een unie van zeven vrijwel onafhankelijke
>>gewesten, met een achtste die eigen bestuur had, maar geen afvaardiging
>>in de Staten-Generaal (Drenthe), en de deels na het 12jarig bestand
>>veroverde generaliteitslanden (Staats-Vlaanderen, Staats-Brabant en
>>Staats-Limburg), die onderdeel waren van gewesten die de Unie van
>>Utrecht niet hadden ondertekend en jarenlang min of meer fungeerden
>>als wingewesten.

> Tweede aside: "Vlaanderen" heeft wel degelijk de Unie van Utrecht
>ondertekend. Alleen werd het grootste deel al vlug door de Spanjaarden
>veroverd.

Ik heb het nog eens nagezocht, en het ligt inderdaad wat complexer dan
in schetste. Maar de Staten van de gewesten Vlaanderen en Brabant
hebben, voorzover ik in de gauwigheid zag, nooit getekend, wel een aantal
Vlaamse en Brabantse steden. Uit de index van dat boek dat ik niet nog
een keer ga noemen:
 Utrecht, Unie van (1579), nadere Unie tussen Holland, Zeeland, Utrecht,
 de Groninger Ommelanden, Friese, Vlaamse en Brabantse steden, .....
Overijsel en Gelre moeten dus later zijn toegetreden.

>            Nooit echter heel Vlaanderen.

Ook zo'n fan van Asterix? :)

>                            Belangrijkste stad in
>Staats-Vlaanderen was overigens heel lang ... Oostende. Na de
>verovering door de Spanjaarden verlieten alle 10.000 inwoners de stad
>voor Protestants gebied. Na 1604 was Oostende  lange tijd niet meer
>als een piratennest.

Ja, als ik me goed herinner hebben we het nog e'e'n of twee keer
schoongeveegd.

>           Toen de Oostenrijkers er een havenstad voor
>Oost-Indie van wilden maken, deden ze een beroep op ... Hollands
>(waarschijnlijk oud-Oostends) kapitaal en Franse zeelui, Hugenoten
>overigens, die in het diepste geheim het recht verkregen op een
>Protestantse (maar franstalige) schuilkerk. Andere "Hollanders" zagen
>de Oostendenaars vooral als concurrenten, en de Oostenrijkers werden
>onder druk gezet om Oostende op te doeken, wat ook gebeurde.

Tja, in het verstikken van de economische mogelijkheden van het
zuiden is de Republiek lang vrij succesvol geweest. Overigens kwam dat
ook door de onmacht en desinteresse van Oostenrijk.

> In de achttiende eeuw zouden Oostenrijkers, Pruisen en Engelsen vaak
>verdragen met elkander sluiten waarbij een deel van Vlaanderen
>(Oostende en Antwerpen steeds inbegrepen) als bufferzone aan de
>Republiek toegekend werd. Verdragen die steeds werden afgewezen door
>de "Hollandse" kooplui, die in Antwerpen en Oostende enkel toekomstige
>concurrenten zagen ...

Inderdaad, die kooplui in Amsterdam waren er niet zo gek op om de
vaarroute naar Antwerpen weer vrij te moeten geven. Potentieel was
Antwerpen natuurlijk een grote concurrent. De afsluiting van de
Westerschelde had tijdens de 80jarige oorlog nog een militaire
betekenis, maar daarna was het puur economisch eigenbelang.

Overigens werden de Oostenrijkse Nederlanden door de Republiek
zo-wie-zo beschouwd als bufferzone met Frankrijk. Uitbreiding naar
het zuiden zou de Republiek alleen maar dichter in de buurt brengen,
en was ook daarom weinig populair. Er hebben wel lang langs de
zuidgrens van de Oostenrijkse Nederlanden een aantal garnizoenen van
de Republiek gelegen, die een `pain in the ass' waren voor Oostenrijk,
maar verder voor de Republiek van weinig nut zijn geweest. Erg goed
onderhouden werden ze trouwens ook niet.

Ruud