🚀 go-pugleaf

Ruud Hoekzema wrote:

> 
> Jan den Hollander (holland@uab.edu):
>

[snip]
 
>
> Ruud:
> >> =>Die `democratie' van dat losse staatsverband is bijna een eeuw lang
> >> =>een succesformule geweest. Het is jammer dat de boel daarna vastroestte.
> >>
> >> juist. Het is pas met Willem I en vooral met Thorbecke dat Nederland
> >> *e'e'n* natie is geworden. Niet dat er geen bewust nationaal gevoel
> >> voorheen was, maar vooral met de hervormingen van Thorbecke is er een
> >> enheid van politiek denken gekomen die bv in Belgie niet zo hecht
> >> bestaat. Ons nationaal gevoel werd gesmeed tijdens de 2 wereldoorlogen
> >> en is vooral merkbaar op voetbalvelden en soortgelijke ludieke
> >> aangelegenheden ! ;-))))
> 
> >Ik ben het niet eens met de notie dat die `democratie' van dat losse
> >staatsverband zo'n succes verhaal was. In werkelijkheid was dat helemaal geen
> > democratie, maar een volstrekt corrupt systeem, waarin een kleine groep
> >machthebbers elkaar de goede posities toespeelden.
> 
> Ik plaatste `democratie' natuurlijk niet voor niets tussen aanhalings-
> tekens. Een democratie in de moderne zin van het woord was het zeker niet,
> maar het percentage mensen dat invloed had, of kon uitoefenen, op het
> gevoerde beleid (zeker lokaal, maar zelfs ook internationaal) lag vele malen
> hoger dan in de ons omringende landen. Bovendien was de politieke toplaag
> in het begin vrij open toegankelijk, veel meer dan in het feodale systeem.
> Pas later, tegen het einde van de 17e eeuw, ontstond de starre regenten-
> klasse, die inderdaad steeds corrupter werd.
> 

Ik denk dat er een aspect is aan de opstand dat nog over het hoofd gezien is.
Natuurlijk was er de godsdienstkwestie, en belastingen. Maar wat er ook
gaande was dat onder Karel V en Philips II een poging gedaan werd een
sterk centraal gezag te vestigen. Het feodale systeem was tot op dat moment
nog intact, dwz op het platteland was het de adel die de dienst uitmaakte,
en in de steden was dat de regentenklasse, een systeem dat in de Middeleeuwen
onstaan was. Het herroepen van de privileges hield in dat deze klasse in haar
macht beknot werd, en zij kwam daartegen in opstand.
Dus terwijl elders in Europa, met name in Frankrijk een sterk centraal gezag
ontstond slaagde die feodale klasse in Nederland erin haar macht te heroveren,
en te bestendiging. Natuurlijk was er een wisseling van de macht, in de zin dat
koningsgezinde regenten plaats moeten maken, maar wat ervoor in de plaats kwan
was voornamelijk een terugkeer van de oude regenten klasse.
Inderdaad, er zijn voorbeelden van mensen van eenvoudige afkomst die wisten
door te dringen tot de regentenklasse, zoals Van Oldenbarnevelt, maar
dat bleef een uitzondering. De regel was dat de feodale machthebbers hun
macht wisten te bestendigen.
Dus terwijl elders in Europa het feodale systeem vervangen werd door
het absolute koningschap, bleef in de Republiek in feite het feodale systeem
voortbestaan, tot aan de Bataafse omwenteling. Misschien was dat goed voor
de leidende klasse, maar de gewone burger viel buiten de boot. Die gewone
burger vestigde zijn hoop op Oranje, echter tevergeefs.

[snip]

> Ruud

JdH