🚀 go-pugleaf

F u s t i g a t o r schreef op Sat, 28 Feb 2004 09:44:42 +0100 in de
nieuwsgroep be.history 

>Vitae forma vocatur, Michel Martens <metrisch_malen@yahoo.com>, die
>Wed, 25 Feb 2004 21:36:57 +0100, in littera
><d40q30t9sp8f36dejkmsg3h0u1m1akctff@4ax.com> in foro be.history (et
>aliis) vere scripsit quod sequitur:
>
>>J. J. Lodder schreef op Wed, 25 Feb 2004 19:15:13 +0100 in de
>>nieuwsgroep nl.taal 
>>
>>>Marcel D. <Marcel.Deurzen@lycos.nl> wrote:
>>>
>>>> nospam@de-ster.demon.nl (J. J. Lodder) wrote in message
>>> news:<1g91q34.1qkfcif1tiy9fhN@de-ster.xs4all.nl>...
>>>> 
>>>> [knip]
>>>> 
>>>> > Maar ik wacht op een bron van je waarin een Nederlander zegt dat alle
>>>> > Belgen per definitie niet deugen opmdat ze zo'n kwalijk taaltje spreken.
>>>> 
>>>> Cornelis Loots, in 1810, in zijn lofdicht 'De Hollandsche Taal' - tja,
>>>> ook in die tijd gebruikten nogal wat Hollanders (Loots was
>>>> Amsterdammer) die naam voor het Nederlands -, strofe 33:
>>>
>>>Je moet wel erg ver terug.
>>>En bovendien, je hebt volledig verkeerd gelezen.
>>>Deze Loots verwijt de Belgen niet dat ze (een soort) Nederlands spreken,
>>>maar juist dat ze liever Frans spreken. En zie het jaartal 1810.
>>>De Vlamen grepen kennelijk ook de Napoleontische onderdrukking al aan
>>>om zich gretig bij de Frans-sprekenden in te likken.
>>>
>>
>>>De goede man was wel erg helderziend.
>>>Hij voorspelde precies wat tal van Belgen
>>>na 1830 inderdaad precies zo gedaan.
>>>Ze leerden braaf Frans aan, en het Nederlands af,
>>>en onderwierpen zich met graagte
>>>aan de culturele onderdrukking door de 'Gaulers'.
>>>Liever slaaf van de Fransen dan Nederlander.
>>>
>>>Bij Nederlanders bestaan daar overigens illusies over
>>>die weleens tot komische misverstanden leiden.
>>>Nederlanders zijn geneigd om te denken
>>>dat iemand die  Vandenklauwaert  ofzoiets heet
>>>wel Nederlands zal spreken.
>>>
>>>Ze zijn oprecht verbaast als ze in Belgie iemand
>>>met een duidelijk Vlaamse naam tegenkomen
>>>die inderdaad vrijwel geen woord Nederlands spreekt.
>>>Ze zijn zo naief de propaganda te geloven
>>>en denken dat alle Vlamingen zich wel krachtig
>>>tegen de onderdrukking door de Franskiljons
>>>verzet zullen hebben.
>>>
>>>Kortom, je hebt de zaken volledig op zijn kop staan.
>>>Hier was en verdediger van de Nederlandse taal aan het woord
>>>die zeer terecht de overlopers naar de Franse onderdrukker laakte.
>>>
>>>Jan
>>
>>
>>Je bent weer eens aan het veralgemenen dat het niet meer mooi is:
>>
>>>Ze leerden braaf Frans aan, en het Nederlands af,
>>>en onderwierpen zich met graagte
>>>aan de culturele onderdrukking door de 'Gaulers'.
>>>Liever slaaf van de Fransen dan Nederlander.
>>
>>
>>We spreken toch over periode rond de eeuwwisseling 18e/19e eeuw.
>>Je hebt het hier over die vijf procent Vlamingen die Franstalig waren
>>en zwijgt over die andere vijfennegentig procent voor wie Frans een
>>even vreemde taal was als Russisch. Maar die vijf procent
>>vertegenwoordigde nu eenmaal het kruim van de maatschappij, de 'high
>>life'. De anderen waren de arme dompelaars die toch niks te zeggen
>>hadden.
>
>Klopt.
>
>> Maar in andere landen ondersteunde zelfs die 'high life', de
>>bourgeoisie dus, de heropleveing van de landstalen. De Vlaamse
>>bourgeoisie deed dat niet. 
>
>Dat is grotendeels maar niet helemaal juist.
>
>Mensen zoals Cyriel Buysse bv waren franstalig.

Ik heb het over de periode vanaf 1789 tot het einde van de Franse
tijd. Einde achttiende begin negentiende eeuw dus. Dan was er van
Cyriel Buysse nog geen sprake.



>
>>Dat is heel het drama van het Nederlands in
>>Vlaanderen in die tijd. En dat Nederlands was te zwak om een
>>tegenwicht te vormen, om een vuist te maken tegen die Franstalige
>>dominantie. 
>
>In die tijden hadden de mensen honger en hadden dus andere zorgen in d
>ekop dan hun dialect te promoten .

Zo is dat.

>
>>De burgerij had dus helemaal geen reden om 
>>een andere taal dan dat Frans te gebruiken. De Franse annexatie maakte
>>het hen trouwens heel gemakkelijk.
>
>
>Dit was maar 15 jaar, en de verfransing begon al veel eerder: het
>begin ten tijde van de "Spagniaerden" maar was vooral een feit tijdens
>de Oostenrijkse periode.

Dat is juist maar als je er de geschiedenis op naleest dan zul je
merken dat die vijftien jaar Franse annexatie noodlottiger waren voor
het Nederlandse taalelement in Belgi� dat vele tientallen jaren
daarvoor samen. Tijdens de Oostenrijkse tijd was de invloed van het
Nederlands belangrijker dan je zou vermoeden. Velen, ook uit
bourgeoismiddens, voelen de noodzaak om de twee talen machtig te zijn.
Dat duidt op een nog heel levendig aanwezig zijn van het Nederlands
bij de lagere klassen die nog een bepaalde sociale invloed konden
uitoefenen. Wist jij dat in die tijd in de colleges van de jezu�eten
en de augustijnen, het Latijn werd onderwezen in het Nederlands? En de
burgerij had Latijn nodig en om dat te kunnen aanleren moesten ze ook
Nederlands kennen!
Uiteraard vielen al die remmen weg tijdens de Franse tijd en pas dan
kon de verfransing volop beginnen. Het zijn die fatale vijftien jaar
die het Nederlands hier bijna helemaal uitroeiden als cultuurtaal.

>
>
>>En eerlijk gezegd, ik denk dat die overige 95 procent wel andere
>>prioriteiten had dan een taal te verdedigen: brood op de plank!
>
>Zei ik ook hierboven (had jouw tekst hier nog niet gelezen)

Dat dacht ik wel.

>
>>Maar dat wil natuurlijk niet zeggen dat er al geen kiemen ontstaan
>>waren van wat later de Vlaamse Beweging zou worden. De burgerij telde
>>inderdaad enkele witte raven aan wie we veel verschuldigd zijn.
>>
>
>Dat is juist.

Verlooy, Van der Noot.

>
>>Hou ook eens rekening met die overgrote zwijgende en dikwijls
>>hongerige meerderheid voor je het hebt over 'overlopers naar de Franse
>>onderdrukker' die zich 'met graagte' aan de 'culturele onderdukking
>>van de Gaulers' onderwierpen.
>
>
>het feit was dat een goede kennis van de Franse taal mogelijkheden
>bood om sociaal hogerop te komen. 

Tot heel diep in de twintigste eeuw.

>
>Men vergeet veel te gauw dat een heleboel Nederlandstaligen Franstalig
>werden om pure sociale redenen: je trouwde  een Franstalig meisje en
>kwam dan, mits de nette burgerlijke manieren aan te leren, in de
>high-society terecht.
>
>De zaak werd makkelijker gemaakt door het feit dat er geen
>universitair onderwijs in het Nederlands  voor 1932  in Belgi�
>bestond.

Nog altijd een gevolg van die funeste vijftien jaar.

-- 
Groeten,
Michel.