🚀 go-pugleaf

Peer Mankpoot schreef op Fri, 13 Feb 2004 15:22:35 +0100 in de
nieuwsgroep nl.taal 

>Michel Martens schreef/citeerde op Fri, 13 Feb 2004 14:03:08 +0100:
>
>(...)
>> "Ik ben geheel zeker dat de tijd allengskens gekomen is dat wijlieden,
>> "al te maal katholieke nederlanders, behooren op malkaar te steunen,
>> "liever als voortdurend naar het half joodsch, half heidensch
>> "Hoog-Hollandsch te gaan om steun en goedkeuring. Af moeten we daarvan
>> "en verder af naar mijnen dunk, als van den Fransen vijand.

>Was Gezelle antisemiet of doelde hij op "joodse" (Duitse? jiddiesge?
>bargoense?) (leen)woorden?

Joost gaf hier al een antwoord en ik denk dat hij het bij het rechte
eind heeft. Voor de Vlaamse katholieke geestelijkheid waren veel
Hollanders joods, aanhangers van een andere godsdienst en dus fout of
anders aanhangers van een afgescheurde godsdienst, heidenen en ketters
wat zo mogelijk nog erger was. Die joden, heidenen en ketters in
Nederland spraken allemaal datzelfde goddeloze taaltje waarvoor de
Heer ons beware.

> 
>(...)
>> "L'Habitant des Flandres parle le flamand de ses P�res l� o� il lui
>> "convient de le parler, mais, quand son idiome natif ne lui suffit
>> "plus, dans ses rapports avec la soci�t�, il ne s'adresse nullement �
>> "un flamand de commande, � un n�erlandais de haut parage, comme ses
>> "fr�res de Hollande; non, il parle tout simplement le fran�ais.
>
>Ha! Daar staat de kampioen in zijn hemd. Nou begrijp ik ook wel waar dat
>krinklende winklende waterding een metafoor voor is: voor draaikonterij.
>Wel Frans naast Vlaams/Nederlands, maar geen "Hoog-Hollandsch". Ik voel me
>niet in mijn hooghollandse wiek geschoten hoor - ik zou niet eens weten
>waar dat ding gebleven is, ben hem al een tijdje kwijt. Maar liever
>oprecht dan beleefd, graag. Ik ben liever een heidense Hollandse jood dan
>een gezellige Gezelle-gezel.

Ach ja, elke godsdienst heeft wel zijn vurige verdedigers. Voor
Gezelle en co. primeerden de zieltjes boven elke andere stoffelijke of
geestelijke nood. Zij waren tenslotte priesters. Ik heb er wel moeite
mee maar ik probeer die mannen te begrijpen en ook de feiten te bezien
in hun tijdgeest.

>
>> "Autrefois, et dans le m�me cas, il aurait parl� le latin, l'italien,
>> "l'espagnol. Cette existence, en Flandre  de deux idiomes aussi
>> "disparates que le fran�ais et le flamand, loin d'�tre nuisible � la
>> "conservation de celui-ci, lui est, au contraire favorable.
>
>Kijk, dat is wel weer een waar woord dat "we" nu nog ter harte kunnen
>nemen. Engels naast Nederlands - geen probleem.

Dat is het niet helemaal. Engels naast Nederlands betekent een vreemde
taal naast een bestaande algemene taal die voor veel
Nederlandssprekenden de moedertaal is. Een goede zaak dus. Voor
Gezelle moest de moedertaal de streektaal blijven en in plaats van die
Nederlandse streektaal zich ook te laten ontwikkelen tot een algemene
taal die dan kon dienen voor contacten op hoger niveau, stelde hij een
totaal vreemde taal in de plaats van die algemene op het Nederlands
gebaseerde taal. Er werd mij in discussies in deze groep (be.history
bedoel ik dan) eens voor de voeten gegooid dat dat toch niet zo'n
slecht idee was. Het Frans bestond nu eenmaal als prestigetaal, waarom
had men dan moeten overschakelen naar een andere algemene taal? Het
antwoord is volgens mij even eenvoudig als voor de hand liggend: er
moest een algemene taal gevormd worden voor de 95% Vlamingen die geen
woord Frans verstonden maar die via hun dialect al wel de basis hadden
voor een Algemeen Nederlands, of hoe je die taal toen ook wou noemen.
Als je het Frans als omgangstaal wou invoeren dan moest je van het
babyniveau beginnen, van scratch! Het is, vind ik, hetzelfde of men
zou ons nu verplichten Russisch te leren voor toekomstig gebruik in de
scholen, de politiek, de wetenschap, handelsbetrekkingen tussen Breda
en Groningen, Hasselt en Kortrijk. Dit zou toch een absurde toestand
zijn. 

> 
>> "En Flandre une langue officielle flamande, une langue � l'instar du
>> "n�erlandais, qu'il est convenu d'appeler 'het fatsoenlijk
>> "Hollandsch', ne se parle pas et ne s'y parlera jamais.
>
>Alsi daarmee bedoelt dat er geen Algemeen Vlaams (of Algemeen
>Zuid-Nederlands, voor mijn part) is noch komt, heefti geloof ik wel
>gelijk. Een Algemeen Noord-Nederlandsch is er ook niet (gekomen). En wat
>we Algemeen Nederlands noemen is meer een grootste gemene deler dan een
>taal (regiolect, dialect) die daadwerkelijk door een groep gesproken
>wordt.

Volgens mij bedoelt hij daarmee gewoon dat de Vlamingen geen behoefte
hadden aan een algemene taal gebaseerd op het Nederlands/Vlaams en
zeker niet op een 'fatsoenlijk Hollandsch'. Hij verwachtte ook niet
dat het ooit zover zou komen. De streektaal was voldoende.



>
>(...)
>> Een ontnuchterend standpunt van de man die schreef 'De Vlaamsche tale
>> is wonder zoet voor die heur geen geweld en doet'. Nu weten we wat hij
>> met dat 'geweld aandoen' bedoelde.
>
>Zegt u dat wel. Wat een hypocriet.

Zijn liefde voor zijn taal zal wel echt geweest zijn maar dan altijd
in functie van zijn geloof. Dat zinnetje van De Bo over 'de catholijke
taal van de catholijke Vlamingen' had net zo goed door Gezelle
geschreven kunnen zijn.

> 
>(...)
>> "Geheel de Westvlaamsche beweging is in den grond en van eersten af
>> "een christelijke, ja ultra-montaanse geweest ...
>> "Maar van 't hoogste belang is het, na mijn inzien, dat wij ons
>> "eigentlijk einddoel en priesterlijke inzichten voor den grooten hoop
>> "verborgen houden. Ik ben erin geslaagd om verscheidenen terug te
>> "winnen voor geloof en devotie onder voorwendsel van Vlaamsch,
>> "Italiaansch en zo voort.
>
>Walgelijk.
> 
>(...)
>> Nou ja, het is natuurlijk allemaal geschiedenis en die heeft haar
>> rechten. Dit alles mag echter niet van aard zijn om Gezelle niet
>> langer te beschouwen als de meesterlijke dichter, de vernieuwende
>> po�et wiens werk honderdenvijf jaar na zijn dood nog altijd gelezen en
>> vertaald wordt.
>
>Nou, niet door mij. En nu al helemaal niet meer. In elk geval niet voor
>mijn ontspanning.

Ik moet toegeven dat ik blij ben dat ik eerst met Gezelles po�zie
kennis maakte en slechts later met dat andere aspect van zijn
activiteiten.


> 
>(...)
>> Geraadpleegde werken voor deze reeks 'Historische taal- en andere
>> ontboezemingen':
>
>Puur genieten, deze serie. Isti nu al afgelopen? Ik hoop het niet. 

Helaas.

>Veel dank in elk geval.

Graag gedaan. Het doet me genoegen dat je het goed vond.

-- 
Michel.