🚀 go-pugleaf

Jan den Hollander <holland@uab.edu> tracteerde de goegemeente op het
onderstaande:

=>Philippe wrote:
=>> 
=>> "Herman Beun" <CHBeun[anti-spam, remove this]@WorldOnLine.NL>
=>> tracteerde de goegemeente op het historisch-bewuste onderstaande:
=>> 
=>> =>Philippe <Philippe.Schepens@ping.be> wrote in article
=>> =><5ar9jr$qjg@news1.Belgium.EU.net>...
=>> 
=>> =>> In feite is dit als het ware een spiegelbeeld van de ware reden waarom
=>> =>> NL en Belgie twee landen zijn geworden: de gosdienstkwestie en de
=>> =>> daaruit voorvloiende cultuur en opvoeding.
=>> 
=>> =>Ja, maar de godsdienstgrens loopt dwars door Nederland, en niet tussen
=>> =>Belgi� en Nederland. Dan moet er toch meer aan de hand zijn, de
=>> =>staatkundige geschiedenis bijvoorbeeld.
=>> Ja natuurlijk, maar het was toch de Reformatie die de eerste
=>> scheidingslijn vormde. Zelfs de generaliteitslanden die later door de
=>> "Staatsen" werden "ingepalmd werden bleven Katholiek.
=>> 
=>> Reden: toen de Staatsen" de rivieren overstaken (turfschip episode in
=>> Breda enz) waren de toenmalige pastoors in de parochies reeds in de
=>> groot-seminaries gevormd, volgens de decreten van het Concilie van
=>> Trente (1575, het begin van de Contra-Reformatie). dit wil zeggen dat
=>> de RK pastoors opgeleid werden in Philosophie en Theologie, net als
=>> (eerder) de Dominees te Kampen. Zo konden ze in contradictoire
=>> debatten op een nuttige wijze de argumentatie van de met de Staatsen
=>> meegekomen predikanten het hoofd bieden. Daarvoor waren de pastoors
=>> enkel gevormd in basics zoals liturgie en sacramenten, maar kregen
=>> geen academische opleiding zoals de predikanten. Zo werden hele
=>> regionen benoorden de rivieren protestants. Toch bleven er eilanden
=>> van soms militante katholocisme in die regionen (Volendam bv, maar ook
=>> twente, sommige delen van Drente enz), dit door uitlopende redenen; Er
=>> schijnt recente litteratuur daarover te bestaan, maar ik heb ze nog
=>> niet gevonden.
=>> 

=>Ik heb hier een enigszins andere kijk op. De grens tussen overwegend
=>Protestant en overwegend Katholiek in Nederland valt samen met de
=>bestandslijn tijdens het Twaalfjarig bestand (1609-1621). De gebieden
=>die na het Twaalfjarig Bestand veroverd (of heroverd) zijn zijn
=>overwegend Katholiek gebleven; dat waren niet alleen Staats-Brabant,
=>Staats-Limburg, en Staats-Vlaanderen, maar ook de Gelderse Achterhoek
=>en Twente. In de eerste periode van de Opstand, voor het Twaalfjarig
=>Bestand, kwam het vaak voor dat een priester met zijn hele parochie
=>overging op de Reformatie; dat kwam na het Twaalfjarig bestand niet
=>meer voor, waarschijnlijk om de redenen die jij hier boven aangeeft.

Klopt. Over Twente ook nog dit (van locale experts gehoord, zie het
werk van Wim Havekate)  De proximiteit van het Aartsbisdom Muenster,
dat traditionneel steeds een speerpunt is geweest van militante
katholicisme was er de voornaamste reden waarom ondanks zware
protestantse druk, het platteland practisch helemaal katholiek bleef
terwijl ook in verschillende steden, vooral Oldenzaal en Denekamp de
katholieken de meerderheid bleven. Dat ging zelfs zover, dat in 1831
de Stad Oldenzaal weigerde om recruten voor het Nederlands leger af te
geven om tegen Belgie te vechten omdat ze morele bezwaren hadden om
tegen geloofsgenoten te moeten gaan strijden.(Bron: Havekate)

=>Maar wat ook een rol gespeeld heeft zijn godsdienstige zuiveringen, die
=>plaats vonden tijdens dat Twaalfjarig Bestand.
=>De regentenklasse in de Republiek was godsdienstig gezien verdraagzaam.
=>De grote uitzondering hierop viel tijdens dat Twaalfjarig bestand;
=>dat was een tijd van godsdienstig conflict, bekend als de Remonstrantie
=>en Contra-Remonstrantie. Prins Maurits beslechtte dit conflict in het
=>voordeel van de Contra-Remonstanten (de rechtzinnigen in de leer dus).
=>Dus er was een periode, vrij kort overigens, waarin de Contra-Remonstranten
=>de overhand hadden in de Generale Staten. Dit heeft geleid tot
=>godsdienstige zuiveringen: Er waren nogal wat voormalige priesters die
=>pro-forma overgegaan waren op de Reformatie, maar in werkelijkheid
=>Katholiek gebleven waren; die werden weggezuiverd.

=>De reden van het bestaan van Katholieke enclaves, met name in Holland, is
=>dat er ambachtsheren waren, die de Katholieken in hun gebied in bescherming
=>namen, en die min-of-meer afgewongen overgang op de Reformatie wisten
=>te voorkomen. Voorbeelden te over: Volendam, Sassenheim, Noordwijkerhout,
=>Nieuwkoop, Zevenhoven, etc. Dat is dus eigenlijk een afspiegeling van het
=>gedecentraliseerde bestuur zoals dat bestond tijdens de Republiek.

En waarschijnlijk de aanwezigheid vanaf het begin van de Reformatie
van betere pastoors dan modaal.


=>Jan
Philippe