🚀 go-pugleaf

Walther Schoonenberg wrote:
> 
> Jan den Hollander <holland@uab.edu> wrote in article
> <32E37BD6.391A@uab.edu>...

[belang van zeevaart en handel voor Amsterdam]

> 
> > ... er kwamen grote aantallen refugees vanuit Vlaanderen en Frankrijk,
> > die in Leiden in de laken nijverheid kwamen te werken. 

[snip]

> 
> Dat zal ik niet ontkennen. Maar die refugees kwamen niet toevallig naar
> ons land. Ze kwamen hier naar toe omdat ze wisten dat daar hun toekomst lag
> (zie mijn opmerkingen boven).

Nee, daar ben ik het niet mee eens. Zij kwamen naar de Republiek om
reden van hun godsdienst.

> 
> > En vergis je niet: het is die nijverheid die de spil vormt waar de handel
> > van afhankelijk is.
> 
> Dat is zeer de vraag. Voor Leiden misschien wel. Maar voor Amsterdam was de
> nijverheid van ondergeschikt belang. Wij handelden in Europese en tropische
> goederen; toen waren we al 'distributieland' van goederen die niet hier
> maar elders werden geproduceerd. 
> 

De verwerkende nijverheid is van belang voor de handel, omdat die niet
alleen aanvoer van grondstoffen nodig heeft, maar ook hoogwaardige
producten levert voor verdere handel. Het mes snijdt dus aan twee kanten.
Leiden is natuurlijk maar een voorbeeld; de Zaanstreek (en ook Amsterdam zelf)
was bekend vanwege z'n zaagmolens; door de hele Republiek was er
nijverheid, waarvan Amsterdam weer profiteerde.
Ik denk dat je het belang van de nijverheid in Amsterdam zelf onderschat.
In de eerste decennia van de 17de eeuw vervijfvoudigde de bevolking van
Amsterdam ongeveer. Hoe kwamen al die nieuwe inwoners aan de kost?
Ik heb het gevoel dat de mensen die direct betrokken waren bij zeevaart
en handel maar een fractie waren van de totale bevolking.

Jan