🚀 go-pugleaf

In 1847 publiceert de jonge Amsterdammer Gerrit de Clercq in 'De Gids'
een artikel dat koren op de molen was van de nog in haar
kinderschoenen staande Vlaamse beweging. Het artikel was een reactie
op een boek van ene Ignaz Kuranda, een Bohemer, waarin deze stelt dat
de Vlamingen nimmer hun doel zullen bereiken en hij geeft ze dan ook
de raad om zich bij de Duitsers aan te sluiten, in hun taal te
schrijven en zo beroemd te worden. Deze stelling kan door de critici
in Zuid en Noord niet geapprecieerd worden. De Clercqs reactie stelt
dan ook dat de 'gemeenschappelijke Germaanse grondtrek' waarmee
Kuranda dweept, niet kan opwegen tegen de zoveel nauwere verwantschap
tussen Noord- en Zuid-Nederland:

________________________________________________________
De Vlaamse beweging.

Dat in een democratisch land als Belgi�, waar alle richtingen zich
ongestoord ontwikkelen kunnen, waar elk belang vroeg of laat aan het
woord komt, de Vlaamse beweging op het einde moet zegevieren, behoeft
bijna geen betoog. De eisen van haar leiders, gelijk zij, zowel in de
reeds vermelde petitie als in een onlangs verspreid manifest
ontwikkeld, zijn te billijk om in de boezem der twee en een halve
miljoen Vlamingen, die de grotere helft der Belgische bevolking
uitmaken, geen ingang te vinden. Op de duur zullen ook de hogere
klassen in Vlaanderen, die thans, aan het Frans gewend en daarin
bedreven, hun moedertaal hoogstend als een idioom voor het dagelijks
gebruik bezigen, aan de volksstem, die zich rondom hen verheft, geen
weerstand kunnen bieden; en wanneer eenmaal het Vlaams element in de
Belgische staat de rang zal hebben ingenomen, waarop het recht heeft,
wie kan voorspellen welke een geheel andere gedaante dan door dat
land, dat ons toch zo na en toch zo verre ligt en in zo veler oog
slechts een Franse voorpost is, zal worden aangenomen. Voorwaar, zo er
iets is, dat ons met weemoed op de in 1830 bewerkte scheiding doet
terugzien, het is die Vlaamse beweging, die ons in korte tijd elkander
zoveel nader gebracht en wellicht in weinige jaren een band geknoopt
zou hebben, door geen staatkundige onenigheid, door geen misslagen der
regering verbreekbaar.

Tot welk een krachtige verenigde nationaliteit hadden zich de beide
Nederdlandse bevolkingen kunnen verheffen! Werd echter dat uitzicht in
de geboorte verstoord, het zij ons geen vrijbrief om de ontwikkeling
van het volksleven in Vlaanderen met een onverschillig oog aan te
zien. Het blijft altijd de zaak van onze nationaliteit, die daar op
het spel staat. In onze dagen van vrije ontwikkeling, bij het
verdwijnen der afstanden die vroeger nauwverwante nati�n scheidden,
worden staatkundige grenspalen hoe langer hoe minder beletselen voor
intellectulele gemeenschap. Voor het leven en de bewegingen des
geestes is nu reeds de volkenkaart belangrijker dan de statenkaart, en
die volkenkaart kent geen streep tussen Staats- en
Belgisch-Vlaanderen, tussen Noord-Brabant en Antwerpen. Ook wij
hechten aan die gemeenschappelijke Germaanse grondtrek, die op de
bodem van het volksleven van alle Hoog- en Nederduitse nati�n aanwezig
is; maar ook de verwantschap der volkeren heeft haar graden; wie kan
het ontkennen dat onze zuidelijke naburen, wier taal aan de onze bijna
volkomen gelijkvormig is, wier geschiedenis zo nauw met de onze
verbonden is, ons de naaste zijn?

Ook uit dit oogpunt alzo is het van belang, dat geen kunstmatig
opgewekte antipathie langer der natuurlijke sympathie in de weg sta,
die tussen de Germaanse bevolking van Noord- en Zuid-Nederland bestaan
moet. De naklank der vete van 1830 behoort althans in de gemoederen
van het jonge geslacht, dat sinds in beide nati�n rijpte, weg te
sterven.
____________________________________________________________

(Wordt vervolgd.)
-- 
Michel.