🚀 go-pugleaf

Filip <Filip_Vlaanderen@yahoo.co.uk> bedacht usenet onlangs met het
bericht <news:5229a8fb.0310010959.3469431c@posting.google.com>, en maakte
ons deelgenoot van:

> Sinds kort ben ik eindelijk in bezit van de volledige reeks
> "Vlaanderen in de wereld" ...
> ... Erg verbaasd was ik toen ik in
> deel 3 het volgende las over een Vlaamse/(Zuid-)Nederlandse kolonie in
> Nordstrand/Pellworm (in het huidige "Ostfriesland"), en een
> eeuwenlange aanwezigheid van het Vlaams/ Nederlands aldaar.
>
> Weet iemand iets meer over deze Vlaamse/(Zuid-)Nederlandse kolonie in
> Nordstrand? De Vlamingen zouden daar zelfs de plaatselijke taal
> be�nvloed hebben (Oostfries? Deens? Duits?).
>
> In de lijst met de geraadpleegde werken op het einde van het boek vind
> ik enkel het volgende :
> HAMMERICK Prof. Dr. L.L. "De invloed van het Nederlands op het Deens"
> (Verslagen en Mededelingen van de Koninklijke Vlaamse Academie voor
> Taal- en Letterkunde, 1948)
> ...
> De Vlamingen in de Scandinavische landen
> ...


Hoogst interessant allemaal!  De eerste keer dat ik hiervan hoor.  Ik ben
even benieuwd als jij.
Heb je al overwogen je vraag ook eens te stellen aan dk.kultur.sprog en
dk.videnskab.historie.lokalhistorie?  Mocht mijn actieve Deens wat beter
zijn, ik zou het vertalen voor je, maar in het Engels zou je het zeker
kunnen proberen.

-- 
Polar

pass.: nl,en,fr,sv,af,de,no,da,fy,ia,lb,es
act.: nl,en,fr,sv,de
http://www.loc.gov/standards/iso639-2/langcodes.html

On Thu, 2 Oct 2003 09:19:04 +0200, "anonymous"
<polar_usenetKEEP_YOUR_SPAM_2_YOURSELF@edpnet.be> wrote:

>Filip <Filip_Vlaanderen@yahoo.co.uk> bedacht usenet onlangs met het
>bericht <news:5229a8fb.0310010959.3469431c@posting.google.com>, en maakte
>ons deelgenoot van:
>
>> Sinds kort ben ik eindelijk in bezit van de volledige reeks
>> "Vlaanderen in de wereld" ...
>> ... Erg verbaasd was ik toen ik in
>> deel 3 het volgende las over een Vlaamse/(Zuid-)Nederlandse kolonie in
>> Nordstrand/Pellworm (in het huidige "Ostfriesland"), en een
>> eeuwenlange aanwezigheid van het Vlaams/ Nederlands aldaar.
>>
>> Weet iemand iets meer over deze Vlaamse/(Zuid-)Nederlandse kolonie in
>> Nordstrand? De Vlamingen zouden daar zelfs de plaatselijke taal
>> be�nvloed hebben (Oostfries? Deens? Duits?).
>>
>> In de lijst met de geraadpleegde werken op het einde van het boek vind
>> ik enkel het volgende :
>> HAMMERICK Prof. Dr. L.L. "De invloed van het Nederlands op het Deens"
>> (Verslagen en Mededelingen van de Koninklijke Vlaamse Academie voor
>> Taal- en Letterkunde, 1948)
>> ...
>> De Vlamingen in de Scandinavische landen
>> ...
>
>
>Hoogst interessant allemaal!  De eerste keer dat ik hiervan hoor.  Ik ben
>even benieuwd als jij.
>Heb je al overwogen je vraag ook eens te stellen aan dk.kultur.sprog en
>dk.videnskab.historie.lokalhistorie?  Mocht mijn actieve Deens wat beter
>zijn, ik zou het vertalen voor je, maar in het Engels zou je het zeker
>kunnen proberen.

Wel, zo vreemd is dat toch niet!

Ik denk dat je kan stellen dat alles wat langs de kust woonde min of
meer met elkaar verwant is van oorsprong.
Normandi�rs in Frankrijk, Vlamingen in Belgi�, Zeeuwen, Friezen,
Denen, Noren, Zweden.. Angelen en Saksen in Duitsland en Engeland. 

Op de hoger gelegen gebieden vestigden zich de Franken, die in feite
het Romeinse Rijk van binnen uit overgenomen hebben.
En zich op hun beurt vermengd hebben met de Gallo Romaanse bevolking.

On 1 Oct 2003 10:59:48 -0700, Filip_Vlaanderen@yahoo.co.uk (Filip)
wrote:

>Sinds kort ben ik eindelijk in bezit van de volledige reeks
>"Vlaanderen in de wereld" (een reeks die ik al lang zocht), drie
>boeken uit de jaren '70 die uitsluitend handelen over de Vlaamse
>aanwezigheid "extra muros". Ze zijn geschreven door pater Arthur
>Verth� (�2 april 1926 te Ingelmunster in West-Vlaanderen). Deze stille
>ambassadeur van de Vlaamse zaak (hij was een overtuigd flamingant en
>anti-belgicist), die van de zorg om de Vlaamse emigranten zijn
>levenswerk gemaakt heeft, was een priester/scheutist/missionaris die
>van 1952 tot 1958 (dus tot vlak voor de onafhankelijkheid) in het
>toenmalige Belgisch-Kongo (een volledig verfranste kolonie waar geen
>plaats was voor het Nederlands) verbleef, waar hij opkwam voor de
>rechten van de aldaar verblijvende Vlamingen. Verth� stichtte er het
>Vlaams-Afrikaans letterkundig tijdschrift "Zuiderkruis", werd
>secretaris van het Davidsfonds voor Kongo, Rwanda en Burundi, etc.
>Terug in Belgi� volgden nog een aantal publicaties zoals "De
>Geschiedenis van de Vlaams-Afrikaanse Letterkunde" (samen met Bernard
>Henry), "De Vlamingen in Kongo", etc. Vanaf 1960 leidde pater Verth�
>de sociaal-culturele dienst voor Vlaamse oud-kolonialen "Band en
>Zuiderkruis" die op zijn inspiratie in 1963 omgevormd werd tot "Belgi�
>in de wereld", een vereniging die de belangen behartigt van de
>Vlamingen in het buitenland. Later werd de naam van deze vereniging
>"Vlamingen in de wereld" (http://www.viw.be). Vele decennia bezocht
>pater Verth� de Vlaamse diaspora in alle uithoeken van de wereld :
>Vlaamse missionarissen, (nazaten van) Vlamingen die het verpauperde
>Vlaamse platteland verlieten, Vlaams-nationalistische politieke
>bannelingen die na WO II moesten vluchten, ... Hij schreef er nog een
>aantal boeken over, zoals "150 jaar Vlamingen in Detroit".
>De reeks "Vlaanderen in de wereld" is opgedeeld in 3 delen :
>- boek 1 : de Vlamingen in Canada en de VS (velen waren actief in het
>zuidwesten van Ontario in de tabaksteelt, er trokken ook veel
>Vlamingen naar Detroit en Moline in Michigan, Mishawaka en South Bend
>in Indiana, alsook het kleine Vlaamse plattelandsdorpje Ghent in het
>zuidwesten van Minnesota)
>- boek 2 : de Vlamingen in Latijns-Amerika (enkele mislukte
>kolonisatiepogingen vanwege de Belgische staat in Guatemala en
>Brazili�, historisch sterke Vlaamse aanwezigheid in Argentini� door
>emigratie van Oostende visserfamilies en Vlaams-nationalistische
>bannelingen (Mar del Plata) tijdens de repressie), Kongo (ex-kolonie)
>en Oceani� (erg weinig Vlamingen trokken down under)
>- boek 3 : de Vlamingen in Europa : vooral Frankrijk
>(Frans-Vlaanderen, seizoenarbeiders in Noord-Frankrijk, emigratie van
>Vlaamse boeren), de Azoren ("de Vlaemsche Eylanden"), en last but not
>least Walloni� waar sinds het ontstaan van Belgi� vele
>honderdduizenden Vlamingen zijn naartoe getrokken (die trouwens al
>lang geassimileerd zijn).
>
>Het zijn allesbehalve wetenschappelijke werken (er staan nauwelijks
>verwijzingen naar gespecialiseerde werken), maar toch erg interessant
>en waardevol omdat er in Vlaanderen relatief weinig aandacht is voor
>(de nazaten van) onze volksgenoten. Erg verbaasd was ik toen ik in
>deel 3 het volgende las over een Vlaamse/(Zuid-)Nederlandse kolonie in
>Nordstrand/Pellworm (in het huidige "Ostfriesland"), en een
>eeuwenlange aanwezigheid van het Vlaams/ Nederlands aldaar.
>
>Weet iemand iets meer over deze Vlaamse/(Zuid-)Nederlandse kolonie in
>Nordstrand? De Vlamingen zouden daar zelfs de plaatselijke taal
>be�nvloed hebben (Oostfries? Deens? Duits?).
>
>In de lijst met de geraadpleegde werken op het einde van het boek vind
>ik enkel het volgende :
>HAMMERICK Prof. Dr. L.L. "De invloed van het Nederlands op het Deens"
>(Verslagen en Mededelingen van de Koninklijke Vlaamse Academie voor
>Taal- en Letterkunde, 1948)
>
>
>________________________________________________________________________________
>
>
>De Vlamingen in de Scandinavische landen 
>
>...
>
>Tot 1864 behoorde het eiland Nordstrand, dat thans Duits grondgebied
>is, nog tot Denemarken. Sinds eeuwen heeft dit eiland te kampen met
>stormen en rampspoedige gevolgen voor de bevolking. De grote
>springvloed van 1634 is fataal. De dijken die het moeizaam en met veel
>geduld op de zee veroverd land beschermen, begeven op ��n nacht en het
>ganse eiland verzwindt. Bij het ochtendgloren kunnen de 2.633
>overlevenden van de 9.000 bewoners hier en daar nog een eenzame
>verhoging boven de kolkende watermassa zien uitkomen. Meer dan 1.300
>huizen zijn in de golven verdwenen. De overlevenden zijn zo arm en
>hulpeloos geworden, dat zij zich de daaropvolgende winter
>hoofdzakelijk moeten voeden met mosselen. De strijd tegen het water
>wordt moedig weer opgenomen.
>De boeren uit het oosten van het oude eiland, het eenmaal grote eiland
>Nordstrand, hebben het meest geluk, aangezien zij het hoger gelegen
>gedeelte bewonen. Een deel van het eiland wordt op het water heroverd
>en is het huidige eiland Pellworm geworden.
>De boeren in het westen echter sukkelen verder, maar hun inspanningen
>worden niet beloond: de zee overspoelt telkens weer het veroverde
>land. Zij lenen zelfs geld om dijken te bouwen, maar alles is vergeefs
>en het Nordstrand lijkt verloren.
>Wanneer Hertog Frederik III het geteisterde gebied bezoekt schrijft
>hij in 1635 een verordening uit waarbij beslist wordt de indijking in
>aanneming uit te besteden. Daar de Vlamingen en de Nederlanders in die
>tijd vermaarde dijkenbouwers zijn, doet de Hertog een voorstel aan de
>Staten-Generaal der Nederlanden: zij zullen het eiland in eigendom
>krijgen indien ze de bedijking ervan willen in handen nemen. Zonder de
>tegenprestatie te willen aanvaarden , komen Vlaamse en Nederlandse
>dijkenbouwers naar het eiland. Zij krijgen onmiddellijk heel wat
>vrijheden, waaronder de godsdienstvrijheid. En dit laatste is heel
>wat, want de dijkenbouwers zijn allen rooms-katholiek, terwijl de
>bewoners van het eiland streng gereformeerd zijn.
>Weldra zijn er 300 arbeiders uit onze gewesten op het Nordstrand
>gevestigd. Voor de zielzorg van deze arbeiders wordt een Vlaams
>klooster gebouwd, dat thans nog bestaat en toehoort aan een
>protestantse boer. De Duif, symbool van de H. Geest, prijkt nog steeds
>boven de ingang. Rondom het erf kan men nog de oude wandeldreven van
>het klooster herkennen.
>Nadat het eiland zijn strijd tegen de zee gewonnen heeft, zijn veel
>Vlamingen op het eiland gebleven, gewaardeerd door de bevolking om de
>reddende hulp. De laatste Vlaamse priester, Franciscus Van Lierde uit
>Hekelgem, komt er aan in 1836 en sterft er in 1884. In het dialect van
>de bevolking horen we thans nog veel typische Vlaamse woorden. Tot in
>1920 werd nog in de Sint-Theresiakerk, in 1661 voor de arbeiders uit
>de Nederlanden gebouwd, in het Nederlands gepreekt, en in de sacristie
>staan op de bergkasten nog Nederlandse opschriften te lezen. Nog
>twintig procent van de huidige bevolking is rooms-katholiek.
>Thans verbindt een dam sinds 1935 Nordstrand met het vasteland.
>Niettegenstaande deze dam heeft Nordstrand zijn eilandkarakter, en de
>herinnering aan de reddende dijkenbouwers uit de 17de eeuw bewaard.
>
>...
>
>Bron : Arthur Verth�, "Vlaanderen in de wereld" (deel 3), DAP Reinaert
>Uitgaven Zele, 1976, ISBN/90 310 0347 6

Overigens... Denk ik dat er ook veel Vlamingen en Brabanders naar 
Polen en de Baltische staten zijn getrokken.

Een naam van een oude leraar van me kan misschien wat opleveren.

Kakebeeke

Veder had de stad Bergen in Noorwegen een tamelijk grote Nederlandse
wijk. Daar bedoel ik  natuurlijk ook de inwonders van de Zuidelijke
Nederlanden mee. 
Ik vind het hinderlijk als Brabanders met Vlamingen verward worden!

RdV <reinaert_den_vos@hotmail.com> bedacht usenet onlangs met het bericht
<news:n9vnnv42ca9m24fq23u2erk468rskdj0u7@4ax.com>, en maakte ons
deelgenoot van:

> Overigens... Denk ik dat er ook veel Vlamingen en Brabanders naar
> Polen en de Baltische staten zijn getrokken.

Dat klopt, maar deze algemene migratiestroom doet weinig terzake in dit
eerder anekdotische verhaaltje in ZW-Denemarken.

> Een naam van een oude leraar van me kan misschien wat opleveren.
>
> Kakebeeke

Verklaar?

> Veder had de stad Bergen in Noorwegen een tamelijk grote Nederlandse
> wijk. Daar bedoel ik  natuurlijk ook de inwonders van de Zuidelijke
> Nederlanden mee.
> Ik vind het hinderlijk als Brabanders met Vlamingen verward worden!

Ik ook, maar wie zegt dat dat in dit geval zo is?  Kennelijk hebt u er
minder problemen mee om ook inwoners van de Zuidelijke Nederlanden te
veralgemenen tot 'Nederlands'?

-- 
Polar

RdV <reinaert_den_vos@hotmail.com> bedacht usenet onlangs met het bericht
<news:bpunnv0q1mag41rb2u3bae96mlnr6q1mu8@4ax.com>, en maakte ons
deelgenoot van:

> Ik denk dat je kan stellen dat alles wat langs de kust woonde min of
> meer met elkaar verwant is van oorsprong.
> Normandi�rs in Frankrijk, Vlamingen in Belgi�, Zeeuwen, Friezen,
> Denen, Noren, Zweden.. Angelen en Saksen in Duitsland en Engeland.
>
> Op de hoger gelegen gebieden vestigden zich de Franken, die in feite
> het Romeinse Rijk van binnen uit overgenomen hebben.
> En zich op hun beurt vermengd hebben met de Gallo Romaanse bevolking.

Het verband met dit duidelijk accidentele Oost-Friese verhaal ontgaat me
hierbij.

-- 
Polar

Inderdaad een erg interessant verschijnsel. Ook ik ben benieuwd wat je als
antwoord terugkrijgt (ik kan je niet verder helpen). Succes.

Jasper

"anonymous" <polar_usenetKEEP_YOUR_SPAM_2_YOURSELF@edpnet.be> :
> Filip <Filip_Vlaanderen@yahoo.co.uk> bedacht usenet onlangs met het
> bericht <news:5229a8fb.0310010959.3469431c@posting.google.com>, en maakte
> ons deelgenoot van:
> 
> > Sinds kort ben ik eindelijk in bezit van de volledige reeks
> > "Vlaanderen in de wereld" ...
> > ... Erg verbaasd was ik toen ik in
> > deel 3 het volgende las over een Vlaamse/(Zuid-)Nederlandse kolonie in
> > Nordstrand/Pellworm (in het huidige "Ostfriesland"), en een
> > eeuwenlange aanwezigheid van het Vlaams/ Nederlands aldaar.
> >
> > Weet iemand iets meer over deze Vlaamse/(Zuid-)Nederlandse kolonie in
> > Nordstrand? De Vlamingen zouden daar zelfs de plaatselijke taal
> > be�nvloed hebben (Oostfries? Deens? Duits?).
> >
> > In de lijst met de geraadpleegde werken op het einde van het boek vind
> > ik enkel het volgende :
> > HAMMERICK Prof. Dr. L.L. "De invloed van het Nederlands op het Deens"
> > (Verslagen en Mededelingen van de Koninklijke Vlaamse Academie voor
> > Taal- en Letterkunde, 1948)
> > ...
> > De Vlamingen in de Scandinavische landen
> > ...
> 
> 
> Hoogst interessant allemaal!  De eerste keer dat ik hiervan hoor.  Ik ben
> even benieuwd als jij.
> Heb je al overwogen je vraag ook eens te stellen aan dk.kultur.sprog en
> dk.videnskab.historie.lokalhistorie?  Mocht mijn actieve Deens wat beter
> zijn, ik zou het vertalen voor je, maar in het Engels zou je het zeker
> kunnen proberen.

Bedankt voor de tips. Ik heb echter ondertussen al wat documentatie
over die streek (ik had thuis nog redelijk wat brochures en boekjes
over allerhande taalminderheden in de EU liggen) doorgenomen en heb
zowaar 3 publicaties gevonden over die grensstreek tussen Denemarken
en Duitsland : "Minderheiten im deutsch-d�nischen Grenzbereich", "Die
Nordfriesen - Kleines Volk in Schleswig-Holstein" en "Friesen -
Friesisch - Nordfriisk Instituut".

In die eerste publicatie staat inderdaad een uitgebreid hoofdstuk over
"Nordfriesland". Men heeft het over "verheerende Sturmfluten" zoals in
1362 en vooral "... 1634, als mit der Insel Strand ein Kerngebiet
Nordfrieslands zerst�rt wurde ...". En dan komt het : "Die
Unterhaltung der Deiche befand sich jahrhundertelang weitgehend in
b�uerlicher Hand und wurde erst in neuester Zeit g�nzlich zu einer
staatlichen Aufgabe. Dies galt zun�chst auch f�r den Deichbau. Vor
allem im 17. und 18. Jahrhundert ergriffen zunehmend die Landesf�rsten
Initiativen f�r Eindeichungen in grossem Stil. Sie beauftragten damit
h�ufig kapitalkr�ftige Interessenten und Deichbaumeister aus den
Niederlanden, wie �berhaupt die Kultur- und Wirtschaftsgeschichte
Nordfrieslands in vielf�ltiger Weise durch niederl�ndische Einfl�sse
mitgepr�gt worden ist."

Wat verder in het boek heeft men het over het Noordfries als taal en
het steeds kleiner wordende Noordfriese "Sprachraum".

"Die nordfriesische Sprache hat schon zu Beginn der Neuzeit schwere
Einbussen erlitten. Die dem niederdeutschen Sprachraum benachbarte
Halbinsel Eiderstedt ging bereits seit 1600 nach und nach zum
Niederdeutschen �ber. Die Folgen der Sturmflut von 1634 bewirkten auch
auf Nordstrand und Pellworm einen Sprachwechsel."

Door die zware overstroming van 1634 is het Noordfries er dus
blijkbaar grotendeels verdwenen ten voordele van het Laag-Duits.

"anonymous" <polar_usenetKEEP_YOUR_SPAM_2_YOURSELF@edpnet.be> :
> RdV <reinaert_den_vos@hotmail.com> bedacht usenet onlangs met het bericht
> <news:bpunnv0q1mag41rb2u3bae96mlnr6q1mu8@4ax.com>, en maakte ons
> deelgenoot van:
> 
> > Ik denk dat je kan stellen dat alles wat langs de kust woonde min of
> > meer met elkaar verwant is van oorsprong.
> > Normandi�rs in Frankrijk, Vlamingen in Belgi�, Zeeuwen, Friezen,
> > Denen, Noren, Zweden.. Angelen en Saksen in Duitsland en Engeland.
> >
> > Op de hoger gelegen gebieden vestigden zich de Franken, die in feite
> > het Romeinse Rijk van binnen uit overgenomen hebben.
> > En zich op hun beurt vermengd hebben met de Gallo Romaanse bevolking.
> 
> Het verband met dit duidelijk accidentele Oost-Friese verhaal ontgaat me
> hierbij.

Volledig mee akkoord. Maar we moeten het eigenlijk over
Noord-Friesland hebben (ik had het dus bij het verkeerde eind in mijn
oorspronkelijke bericht). Dit gebied (in Sleeswijk-Holstein) is
weliswaar het meest oostelijke Friestalige gebied (nog zo'n 10.000
mensen spreken de taal), maar met Ostfriesland bedoelt men meestal een
(niet-Friestalige) gebied in Niedersachsen. Het Fries is er echter
uitgestorven, en wordt enkel nog gesproken door zo'n 2.000 mensen in
een streek die men het Saterland noemt en doorgaans niet echt tot
Ostfriesland gerekend wordt.