🚀 go-pugleaf

I samband med storfagstillegget mitt ved MRDH Volda vaaren 1991 foeretok
eg ei synkron undersoeking paa hoevet mellom palatalisering og
avpalatalisering (les: ikkjepalatalisering) i eit omraade paa Sunnmoere.
Dei fem undersoekte palatalane er (fonemstatus er argumentert for andre
stader): 

/N/ - stemd prepalatal nasal
/L/ - stemd prepalatal lateral
/K/ - ustemd prepalatal affrikat
/G/ - stemd prepalatal affrikat
/j/ - stemd mediopalatal approksimant (eller halvvokal eller glideljod...)

Dei to fyrste tilsvarar alveolar/dental i norroent og i "standard"-
uttalen, dei tri siste tilsvarar velarar. Eg snakkar her om det
morfofonologiske skiftet mellom velar og palatal i substantiv:

/bou:k/ - /'bou:Ka/   |   /ou/ er diftong, gjeng tilbake paa norr. /o:/
/veg:/  - /'veG:I/    |   Fonemisk kons.- og vok.-kvantitet.
/sa:g/  - /'sa:ja/    |   /I/ er mellom KV1 og KV2 (m.bf.sg.nom)

osb.

Med stoette i skriftspraak og hoegstatusmaal vert palatalane bytte ut med
dei tilsvarande velarane og alveolarane/dentalane i yngre talemaal.

Undersoekinga mi samanlikna frekvensen av palatalisering hjaa gutar og
jenter. Gutane palataliserte i sum meir enn jentene (som venta), men ikkje
slik at palatalane alltid levde lengst hjaa dei mannlege informantane: 

Det overraskande momentet var at medan gutane heldt lenger paa alveolar-
palataliseringa (/N, L/) enn jentene, so heldt jentene lenger paa
velarpalataliseringa enn gutane (for /j/ var det omtrent likt).

Eg skal ikkje kome inn paa mitt framlegg til forklaaring her. Men eg vil
bede om at folk som kjenner til liknande fenomen (gutespraak og
jentespraak med ulik reaksjon paa hoegstatuspress _innanfor_ eit sett med
spraaklege variablar), kontaktar meg elektronisk paa
jardar@swix.nvg.unit.no eller paa vanleg vis paa adressa: 

          Jardar Eggesboe Abrahamsen
          Nordisk institutt
          UNIT/AVH
          7055 Dragvoll
          (Noreg)

(Eg er altso ikkje so interessert i dei generelle, vanlege skilnadene paa
gute- og jentespraak.)

Det er meininga aa byrje paa nordisk hovudfag til hausten, og daa kjem
emnet til aa vere mykje det same som storfagsoppgaava fraa 1991.
-- 
Jardar Eggesboe Abrahamsen                "Ili rigardis min kiel sian
 studanto pri lingvistiko                  moralan chefon."
   altlerneja kandidato                                    (L.L. Zamenhof)
                        jardar@swix.nvg.unit.no